Piękne widoki, malownicze szlaki i trasy narciarskie to nie wszystko. Często zdarza nam się zapominać, że najsłynniejsze kurorty w polskich górach kuszą również ciekawymi zabytkami, bogatą ofertą kulturalną, smakowitym jedzeniem i wieloma innymi atrakcjami. Oto nasz przewodnik po górskich miejscowościach, które same w sobie mogą być celem fascynującej podróży

Co robić w górskich kurortach? Podsumowanie

• Zakopane – stolica Podhala położona u podnóża Tatr i najpopularniejszy górski kurort – Krupówki, zabytkowe wille, muzea, galerie i relaks w basenach.
• Krynica-Zdrój – uzdrowiskowe zabytki i najciekawsze atrakcje, jakie oferują Beskidy – wody mineralne, zabytkowa architektura i Góra Parkowa.
• Karpacz – nietypowe atrakcje i szlaki w Karkonoszach dla całej rodziny – Świątynia Wang, rodzinne atrakcje i wyprawy w Karkonosze.
• Wisła – pomysły na wypoczynek poza pieszymi wędrówkami – sportowe tradycje, beskidzkie zabytki i aktywny wypoczynek.
• Kudowa-Zdrój – klimatyczny Park Zdrojowy i brama w Góry Stołowe – uzdrowiskowy klimat, Kaplica Czaszek i skalne atrakcje regionu.
• Żywiec – szlaki, atrakcje w górach i wyjątkowe jezioro – browarnicze tradycje, zamki, zabytki i wypoczynek nad Jeziorem Żywieckim.
• Szczawnica – malowniczy spływ Dunajcem i relaks u stóp Pienin – wody mineralne, pienińskie szlaki, spływ Dunajcem i romantyczne spacery.
• Wetlina, Cisna i Ustrzyki Górne – dzikie połoniny i przestrzeń do pełnego resetu w Bieszczadach – połoniny, Tarnica, kolejka leśna i Jezioro Solińskie.
• Kielce i Święta Katarzyna – mistyczne gołoborza i najciekawsze szlaki Gór Świętokrzyskich – Łysica, Święty Krzyż, gołoborza i atrakcje w okolicach Kielc.
• Walim i Srebrna Góra – podziemia Riese i militarne tajemnice Sudetów – podziemne kompleksy, Wielka Sowa i Twierdza Srebrna Góra.FAQ – propozycje miejsc na jednodniowy i zimowy wyjazd oraz pomysły na aktywności w górach.

Jeśli planujecie dłuższy wyjazd, sprawdźcie też hotele w górach.

Zakopane – stolica Podhala położona u podnóża Tatr i najpopularniejszy górski kurort

Tatrzańska stolica to bez wątpienia najpopularniejsze miejsce w polskich górach – zgodnie z danymi GUS tutejsze hotele rocznie przyjmują ok. 1,4 mln turystów. I nawet jeśli nie planujemy akurat zdobywać okolicznych szczytów, nie sposób tu narzekać na nudę. Obowiązkowym punktem każdego pobytu w Zakopanem musi być oczywiście przechadzka po Krupówkach – głównym deptaku miasta, pełnym góralskich bryczek, sklepów z pamiątkami, regionalnych karczm i stoisk z grillowanymi oscypkami. Znajdziemy tu również słynny Dworzec Tatrzański, czyli pierwszy zakopiański dom kultury, w którym występowali m.in. Ignacy Jan Paderewski czy Helena Modrzejewska.

Panujący na Krupówkach gwar bywa jednak męczący. Czasem warto odbić w boczne uliczki, by podziwiać zabytkowe drewniane wille w stylu zakopiańskim. Najsłynniejsze z nich to Koliba, Atma i Pod Jedlami. Kolejny ważny przystanek na naszej trasie to miejskie muzea i galerie, z których szczególnie godne polecenia są gmach główny Muzeum Tatrzańskiego im. Tytusa Chałubińskiego przy Krupówkach, Muzeum Stylu Zakopiańskiego w willi Koliba, Galeria Władysława Hasiora czy Miejska Galeria Sztuki. Gmach główny Muzeum Tatrzańskiego jest obecnie otwarty dla zwiedzających – zakończony w 2022 r. remont pozwolił ponownie udostępnić jego stałą ekspozycję.

Po takiej dawce wrażeń oczywiście pora na relaks. Najlepiej w basenach Aquaparku Zakopane na Antałówce. A wieczorem? Można wybrać się na spektakl do Teatru im. Witkacego – jednej z najbardziej charakterystycznych scen miasta. Więcej pomysłów znajdziecie w naszym przewodniku po atrakcjach Zakopanego.

Krynica-Zdrój – uzdrowiskowe zabytki i najciekawsze atrakcje, jakie oferują Beskidy

W ostatnich latach „perła polskich uzdrowisk” pod względem liczby odwiedzających przegrywa tylko z Zakopanem – i jest zdecydowanie najpopularniejszą miejscowością w całych Beskidach. Ale trudno się dziwić, jeśli weźmiemy pod uwagę zarówno jej piękne położenie, jak i walory zdrowotne oraz liczne atrakcje turystyczne. Co roku przybywają tu tłumy kuracjuszy, by raczyć się bodaj najsłynniejszymi w kraju wodami mineralnymi. Nie sposób być w Krynicy i nie wypić szklaneczki „Jana” czy „Józefa”. Na najodważniejszych czeka zaś legendarny  „Zuber” – co prawda nie pachnie najprzyjemniej, ale podobno skutecznie działa na dolegliwości związane z nadużyciem alkoholu poprzedniego wieczoru.

Gdy już poznamy uzdrowiskowe smaki, warto rozejrzeć się dookoła. Z pewnością rzuci nam się w oczy majestatyczny Stary Dom Zdrojowy z lat 80. XIX wieku oraz niedawno otwarta muzyczna fontanna na deptaku. Koniecznie trzeba przejść się również Bulwarami Dietla, przy których zlokalizowane są najstarsze i najbardziej imponujące drewniane wille. W tym pomalowana na niebiesko Romanówka, w której mieści się Muzeum Nikifora – malarza prymitywisty, bardzo silnie związanego z Krynicą i brawurowo zagranego przez Krystynę Feldman w głośnym filmie Krzysztofa Krauzego z 2004 r. A jeśli szukamy nieco mocniejszych wrażeń, powinniśmy obrać kurs na całoroczną sankostradę w Parku Sportowym lub na malowniczą Górę Parkową, gdzie na „Rajskich Zjeżdżalniach” wyszaleją się nie tylko milusińscy. A gdy apetyt na zwiedzanie nadal nie minął, kolejne inspiracje czekają w przewodniku po atrakcjach Krynicy-Zdroju.

Karpacz – nietypowe atrakcje i szlaki w Karkonoszach dla całej rodziny 

„Wielką Trójkę” górskich kurortów w naszym kraju dopełnia malowniczo położony u stóp Śnieżki Karpacz – bez wątpienia najciekawsza miejscowość w polskiej części Sudetów. Wystarczyłby zresztą tylko jeden tutejszy zabytek, by ściągnąć tłumy. To unikalna w skali całej Europy (a nawet świata) Świątynia Wang, czyli drewniany kościół powstały na przełomie XII i XIII w. w Norwegii, a następnie – w połowie XIX w. – rozebrany i przeniesiony belka po belce w Karkonosze. W całej Skandynawii przetrwało do naszych czasów zaledwie 25 podobnych budowli, w Polsce zaś jest to obecnie najstarszy kościół zbudowany z drewna. A jako ciekawostkę warto dodać, że na niewielkim cmentarzu przy świątyni znajduje się grób poety Tadeusza Różewicza.

Ale Karpacz to również ciekawe muzea – w tym Muzeum Sportu i Turystyki oraz uwielbiane przez najmłodszych Muzeum Zabawek – i wiele innych atrakcji. Fani wysokogórskich eskapad koniecznie powinni udać się na Skwer Zdobywców, gdzie można oglądać odciski butów i raków najwybitniejszych polskich himalaistów. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mają do dyspozycji tor saneczkowy „Kolorowa” w samym centrum miasta oraz ogromny park wodny Tropikana. Na wszystkich młodych duchem (i zakochanych w klasycznych opowieściach o dzielnym Winnetou) czeka Western City, czyli miasteczko rodem z Dzikiego Zachodu, w którym można podziwiać popisy rewolwerowców, zajrzeć do saloonu czy stanąć oko w oko z Indianami. A każdy bez wyjątku powinien zainteresować się karpacką „anomalią grawitacyjną” i przekonać się na własne oczy, czy naprawdę przedmioty same toczą się tam pod górę. A jeśli zamierzacie ruszyć wyżej, okolice oferują zarówno rodzinne spacery, jak i długie trasy prowadzące w wyższe partie pasma. Więcej propozycji zawiera przewodnik atrakcje Karpacza.

Wisła – pomysły na wypoczynek poza pieszymi wędrówkami

Przez wiele lat słynęła przede wszystkim jako miejsce, w którym bierze początek największa z polskich rzek. Dziś znana jest głównie jako rodzinne miasto Adama Małysza. W dodatku łatwo tu dojechać ze Śląska, Krakowa czy Warszawy, a na miejscu z pewnością będzie co robić. Nic więc dziwnego, że położona w masywie Beskidu Śląskiego Wisła cieszy się niesłabnącym powodzeniem turystów. Według badań z 2013 r. znalazła się w pierwszej piątce najchętniej odwiedzanych miejscowości w polskich górach. To prawdziwy raj dla kibiców sportów zimowych, którzy koniecznie muszą odwiedzić nowoczesną skocznię im. Adama Małysza w dzielnicy Malinka (widok z góry naprawdę potrafi zawrócić w głowie…), zajrzeć do muzeum poświęconego naszemu najsłynniejszemu skoczkowi oraz stanąć oko w oko z nim samym – tyle że wykonanym z 300 kg białej czekolady.

Ale sportowe emocje to nie wszystko. W Wiśle znajdziemy również inne ciekawe muzea – jak choćby zlokalizowane w XVIII-wiecznej karczmie Muzeum Beskidzkie czy największą w Polsce kolekcję poświęconą skokom spadochronowym – a także kilka intrygujących zabytków. Wśród tych ostatnich na szczególną uwagę zasługuje wzniesiony w połowie XIX w. w stylu alpejskim Zameczek Myśliwski Habsburgów oraz pochodzący z lat 30. kolejnego stulecia Zamek Prezydencki, w którym niemal całe wyposażenie (łącznie z armaturą w łazience) wygląda ponoć tak jak przed wojną. Wbrew pozorom jego nazwa to nie tylko pozostałość dawnych czasów. Głowa Państwa wciąż tu wypoczywa od czasu do czasu – a o jego obecności w danym momencie świadczy łopocząca na maszcie flaga.

Więcej pomysłów znajdziecie w zestawieniu atrakcji Wisły, a osoby planujące górskich wędrówek więcej niż miejskiego zwiedzania mogą zajrzeć także do przewodnika nt. szczytów Beskidu Sląskiego.

Kudowa-Zdrój – klimatyczny Park Zdrojowy i brama w Góry Stołowe

Spokojne miasteczko położone na granicy polsko-czeskiej nazywane jest czasem „bramą Gór Stołowych”. Jednak nawet jeśli nie liczyć obowiązkowych wycieczek na Szczeliniec Wielki i w Błędne Skały, Kudowa ma naprawdę sporo do zaoferowania gościom. Wystarczy zresztą krótki spacer po założonym jeszcze w XVIII w. Parku Zdrojowym z zabytkową pijalnią wód mineralnych i licznymi muzycznymi akcentami, by zakochać się w tym miejscu. Jeśli zaś przejdziemy cały park i dojdziemy do części miasta zwanej Czermną, trafimy w miejsce, które rozsławiło Kudowę w całej Europie. To jedna z trzech zachowanych na naszym kontynencie kaplic czaszek (pozostałe znajdują się w Czechach i Portugalii). Całe jej wnętrze pokryte zostało czaszkami i piszczelami ofiar Wojny Trzydziestoletniej oraz szalejących w okolicy epidemii. Jest ich ponoć ponad 3 tys. i robią wyjątkowo makabryczne wrażenie.

Dużo bardziej pozytywne uczucia budzi zlokalizowany tuż obok Szlak Ginących Zawodów. To swoisty skansen, w którym można spróbować swoich sił w takich rzemiosłach, jak m.in. garncarstwo, młynarstwo czy wypiek chleba tradycyjną metodą. Wracając z Czermnej do centrum, możemy wyskoczyć na chwilę za granicę i zajrzeć do popularnej Hospody U Papouska na knedliki z gulaszem i czeskim piwem. W mieście bowiem czekają kolejne atrakcje… W tym m.in. bogato zaopatrzone Muzeum Zabawek, jedyne w swoim rodzaju Muzeum Żaby oraz nowoczesny aquapark.

Kudowa jest przy tym świetnym kierunkiem dla osób, które jednego dnia chcą spacerować po uzdrowisku, a następnego ruszyć między fantazyjne skalne labirynty. Więcej propozycji znajdziecie tutaj: Atrakcje Kudowy- Zdroju.

Żywiec – szlaki, atrakcje w górach i wyjątkowe jezioro

Żywiec to kraina złocistym trunkiem płynąca, którego historię można poznać w bardzo ciekawym, multimedialnym Muzeum Browaru Żywieckiego. Placówka mieści się w dawnych wykutych w skale pomieszczeniach, gdzie możemy zapoznać się z całym procesem ważenia piwa oraz historią browaru. W kurorcie nie brak również innych atrakcji, takich jak m.in. zespół zamkowo-parkowy, w skład którego wchodzą Stary Zamek oraz należący przed laty do cesarskiej rodziny Habsburgów Nowy Zamek. Ten ostatni otacza przepastny, zabytkowy ogród, w którym znajdują się m.in.: Domek Chiński (XVIII-wieczna, dwukondygnacyjna altana), Park Miniatur z małymi kopiami żywieckich budowli i miniaturami roślin, minizoo oraz skate park. W Starym Zamku z kolei działa obecnie Muzeum Miejskie w Żywcu. Warto do niego zajrzeć, by poznać mnóstwo ciekawostek dotyczących historii Żywca, zobaczyć, jak wyglądała izba góralska i w co ubierają się górale żywieccy, gdy świętują, a nawet obejrzeć dawne narzędzia tortur. Niektóre z nich mrożą krew w żyłach!

Na liście zwiedzania nie może również zabraknąć XV-wiecznej konkatedry pw. Narodzenia NMP, gotyckiego kościoła św. Krzyża oraz ratusza z pierwszej połowy XIX w., z którego codziennie w południe rozlega się hejnał żywiecki.

A po zwiedzaniu warto zrelaksować się nad „żywieckim morzem” – malowniczym Jeziorem Żywieckim. To istne eldorado dla wszystkich amatorów sportów wodnych – na miejscu można wypożyczyć rowery wodne, łodzie, kajaki, zdobywać żeglarskie patenty czy wprawić się w windsurfingu. Jezioro Żywieckie jest też uwielbiane przez wędkarzy i plażowiczów – latem jedną z największych atrakcji stanowi szeroka plaża.

Szczawnica – malowniczy spływ Dunajcem i relaks u stóp Pienin

Malownicze uzdrowisko na styku Beskidu Sądeckiego i Pienin, w dolinie Grajcarka – prawego dopływu Dunajca – słynie przede wszystkim z szerokiego wyboru uzdrawiających wód tryskających z dwunastu lokalnych źródeł (których koniecznie trzeba spróbować w pijalni przy placu Dietla). Józefina, Stefan, Jan i Magdalena zwykle urzędują w centrum, Szymona można spotkać przy promenadzie nad Grajcarkiem, a Wanda ukryła się w Parku Dolnym – podczas pobytu w Szczawnicy koniecznie trzeba zaznajomić się z całym tym uznanym towarzystwem. A to nic innego jak nazwy wód mineralnych, które od ponad dwóch wieków ściągają kuracjuszy do stolicy Pienin.

W Szczawnicy coś dla siebie znajdą również fani aktywnego wypoczynku. Czekają tu na nich ciekawe i niezbyt wymagające szlaki turystyczne dla pieszych i rowerzystów. Żaden inny kurort w naszych górach nie umożliwia równie atrakcyjnego połączenia troski o zdrowie z uprawianiem aktywnej turystyki. I to na najwyższym poziomie! Miłośnicy historycznych i kulturowych ciekawostek nie mogą sobie z kolei odmówić wizyty w Muzeum Pienińskim, mieszczącym się obecnie w Szlachtowej, nieopodal Szczawnicy. Z kolei na łowców adrenaliny czekają organizowane regularnie spod szczytu Trzech Koron do przystani w Szczawnicy spływy Dunajcem, a także grawitacyjna zjeżdżalnia serpentynowa na Palenicy.

Szczawnica to też idealne miejsce dla zakochanych. Wiosną i latem miasteczko tonie w kwiatach. Ponadto wzdłuż Grajcarka wydzielono piękny deptak spacerowy, a nad potokiem rozmieszczono „mostki miłości” – urocze kładki i mostki. Promenadę urozmaicają liczne ławeczki i tarasy widokowe. Jeśli szukacie prawdziwie romantycznej aury, przybywajcie do Szczawnicy.

Wetlina, Cisna i Ustrzyki Górne – dzikie połoniny i przestrzeń do pełnego resetu w Bieszczadach

Jeśli zamiast miejskich deptaków wybieracie ciszę, przestrzeń i kontakt z naturą, trudno o lepszy adres. Wetlina, Cisna i Ustrzyki Górne są znakomitymi bazami wypadowymi na jedne z najbardziej charakterystycznych szlaków w kraju. Z Wetliny można ruszyć w stronę Przełęczy Orłowicza i Połoniny Wetlińskiej, a dalej wędrować grzbietem, z którego rozległe widoki potrafią zapierać dech w piersiach. Jednym z symboli trasy pozostaje Chatka Puchatka – dziś funkcjonująca jako schron turystyczny Bieszczadzkiego Parku Narodowego, a nie klasyczne schronisko noclegowe.

Ambitniejsi piechurzy mogą obrać za cel Tarnicę – najwyższy szczyt polskiej części Bieszczadów, wznoszący się na 1346 m n.p.m. Popularna trasa prowadzi m.in. z Wołosatego. Z kolei Cisna to dobry punkt startowy dla osób, które chcą nieco zwolnić tempo. Niedaleko, w Majdanie, rozpoczynają się przejazdy Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej – jednej z najbardziej charakterystycznych atrakcji regionu.

A kiedy nogi zażądają odpoczynku od szlaków, można skierować się nad Jezioro Solińskie. Rejs, spacer po zaporze albo przejazd kolejką gondolową na górę Jawor pozwalają spojrzeć na górskie krajobrazy z zupełnie innej perspektywy. Sama kolej ma ponad 1,5 km długości, a jej najwyższy punkt znajduje się ponad 100 m nad terenem. Więcej bieszczadzkich inspiracji znajdziecie w artykule nt. atrakcji Bieszczad.

Kielce i Święta Katarzyna – mistyczne gołoborza i najciekawsze szlaki Gór Świętokrzyskich

Nie trzeba zdobywać dwutysięczników, aby poczuć prawdziwie górski klimat. Góry Świętokrzyskie kuszą łagodniejszymi trasami, wiekowymi lasami, legendami o czarownicach i charakterystycznymi gołoborzami. Jedną z najlepszych baz wypadowych jest Święta Katarzyna, skąd można ruszyć na masyw Łysicy. Po drodze mijamy m.in. klasztor bernardynek, kapliczkę Stefana Żeromskiego i źródełko św. Franciszka. Najwyższa kulminacja masywu, Skała Agaty, osiąga 614 m n.p.m.

Drugim klasycznym celem jest Łysa Góra, czyli Święty Krzyż. To tutaj znajdują się jedno z najsłynniejszych gołoborzy, sanktuarium oraz ekspozycje przyrodnicze parku narodowego. Charakterystyczne rumowiska skalne są jednym z symboli regionu i przypominają, że te niewysokie dziś góry mają niezwykle długą historię geologiczną.

A co robić, gdy chcemy odpocząć od leśnych szlaków i interesują nas inne atrakcje Gór Świętokrzyskich i okolic? Można ruszyć do Kielc na spacer po Kadzielni albo pojechać w stronę Chęcin, gdzie czeka średniowieczny zamek oraz Jaskinia Raj ze słynną szatą naciekową. Dla rodzin z dziećmi ciekawym przystankiem może być także Park Legend w Nowej Słupi. Dzięki temu region nadaje się zarówno na spokojne spędzenie czasu, jak i bardziej aktywny weekend.

Walim i Srebrna Góra – podziemia Riese i militarne tajemnice Sudetów

Są takie górskie wycieczki, podczas których zamiast wdrapywać się coraz wyżej, schodzimy… pod ziemię. Okolice Walimia są jednym z najlepszych przykładów. To właśnie tutaj w czasie II wojny światowej powstawał tajemniczy kompleks Riese – system podziemnych korytarzy i obiektów budowanych przez nazistowskie Niemcy od 1943 r. Do dziś nie ma pewności, jakie dokładnie miało być jego ostateczne przeznaczenie. Przy pracach wykorzystywano robotników przymusowych oraz więźniów obozu Gross-Rosen.

Jednym z udostępnionych do zwiedzania miejsc jest kompleks Osówka w Głuszycy. Podczas przejścia podziemną trasą można zobaczyć różne etapy budowy korytarzy, wartownie, betonowe konstrukcje oraz pozostałości technicznej infrastruktury. To zdecydowanie propozycja dla tych, których podczas wyjazdu bardziej niż klasyczna wspinaczka interesują historia i niewyjaśnione zagadki.

Dla odmiany na powierzchni czeka Wielka Sowa – najwyższe wzniesienie pasma – z charakterystyczną kamienną wieżą. Z jej tarasu rozciąga się panorama obejmująca znaczną część Sudetów i Przedgórza Sudeckiego.

Nieco dalej leży Srebrna Góra. Warto podkreślić, że tutejsza twierdza nie jest częścią projektu Riese. To znacznie starszy zespół fortyfikacji, wzniesiony przez Prusy w latach 1765–1777. Monumentalny Donjon i otaczające go forty tworzyły jeden z najnowocześniejszych systemów obronnych swojej epoki, a dziś pozwalają dołożyć do wycieczki po regionie zupełnie inny rozdział wojskowej historii.

FAQ

Gdzie fajnie pojechać w góry?

Wszystko zależy od tego, jak chcecie wypoczywać. Miłośnikom wysokogórskich tras i spektakularnych widoków przypadną do gustu okolice Podhala i Karpacza. Osoby szukające spokojniejszych wycieczek mogą wybrać uzdrowiska, Świętą Katarzynę albo Wisłę. Z kolei Bieszczady będą dobrym wyborem dla tych, którym zależy przede wszystkim na przestrzeni, połoninach i bliskości przyrody. Warto więc dopasować kierunek nie tylko do kondycji, ale też do tego, czy planujemy aktywnie spędzić czas, zwiedzać, czy po prostu odpoczywać.

Gdzie na 1 dzień w góry?

Na jednodniową wyprawę najlepiej wybrać miejsce, w którym początek szlaku znajduje się blisko parkingu, stacji kolejowej lub centrum miejscowości. Dobrymi przykładami są Święta Katarzyna i trasa w stronę Łysicy, Szczawnica z Palenicą i okolicznymi szlakami, Wisła albo Karpacz. Jeśli zależy nam przede wszystkim na widokach, dobrze wybrać trasę z wyraźnym celem – szczytem, schroniskiem albo punktem widokowym – i dopasować długość wycieczki do pory roku.

Co można robić w górach zimą?

Narty i snowboard to tylko początek. Zimą można spacerować po przygotowanych trasach, wybrać się na wędrówkę na rakietach śnieżnych, odwiedzać termy i aquaparki, zwiedzać muzea czy odpoczywać w uzdrowiskach. Coraz więcej kurortów oferuje też całoroczne atrakcje dla dzieci. Przed wyjściem na szlak trzeba jednak sprawdzić warunki pogodowe i komunikaty służb – niektóre szlaki zimą wymagają doświadczenia oraz odpowiedniego wyposażenia.

Rodzice planujący rodzinny pobyt mogą sprawdzić również hotele w górach dla dzieci.

Gdzie najlepiej w góry w zimie?

Jeśli głównym celem są sporty zimowe, dobrym wyborem będą duże kurorty z rozbudowaną infrastrukturą narciarską – m.in. okolice Zakopanego, Karpacza, Wisły czy Krynicy-Zdroju. Na spokojniejszy zimowy weekend warto rozważyć uzdrowiska albo niższe pasma, gdzie łatwiej połączyć spacery ze zwiedzaniem. Niezależnie od pogody dobrze zaplanować także alternatywę pod dachem – muzeum, basen, termy lub lokalne zabytki – bo warunki na górskich trasach potrafią zmienić się bardzo szybko.