Wybieracie się na Podlasie? Sprawdźcie, co warto robić w stolicy regionu! Białystok oferuje klimatyczne spacery po uliczkach wypełnionych muralami, zwiedzanie ciekawych historycznych miejsc, wypoczynek na łonie natury oko w oko z żubrem. Zobaczcie, co warto odwiedzić, jakie atrakcje turystyczne tu na was czekają i jakie ciekawe miejsca oferuje Białystok na weekend. Zapraszamy do lektury!
Pałac Branickich w Białymstoku – barokowa perła architektury
Największa atrakcja Białegostoku, znana też jako „Polski Wersal”, czy też “Wersal Północy” – Pałac Branickich – to prawdziwa perełka barokowej architektury. Historia tego miejsca zaczyna się w XVI wieku, kiedy to stanął tu obronny dwór Wiesiołowskich, zbudowany według projektu Hioba Bretfusa, znanego architekta, który zasłynął z budowy m.in. Zamku Dolnego w Wilnie. Historia dworu rychło się skończyła – w końcu XVII wieku Stefan Mikołaj Branicki zdecydował, że dwór ma zostać przebudowany. Dzieła dokończył Jan Klemens Branicki.
Pałac powstawał przez długie lata i tworzyło go kilku architektów i budowniczych: Jan Henryk Klemm, Jan Zygmunt Deybel, Jakub Fontana, Jan Sękowski i Ricaurd de Tirregaille. Braniccy nie posiadali dzieci, dlatego po ich śmierci pałac przeszedł w ręce cara Aleksandra I. W jego wnętrzach mieściła się m.in. cerkiew garnizonowa, szkoła, szpital, siedziba władz.
Podczas II Wojny światowej budowla została całkowicie zniszczona, jednak dzięki wysiłkom architekta Stanisława Bukowskiego, dzisiaj możemy podziwiać Pałac Branickich w jego najlepszej formie. Obecnie w jego murach mieści się Uniwersytet Medyczny (dawniej Akademia Medyczna).
Ogrody Pałacu Branickich – francuski i angielski styl ogrodowy
Na osobną wypowiedź zasługuje ogród należący do Pałacu Branickich. To miejsce, które niezmiennie wzbudza zachwyt wśród turystów i mieszkańców – o każdej porze roku. Ogród jest laureatem licznych konkursów, w tym konkursu na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną, organizowaną przez Towarzystwo Urbanistów Polskich.
Ogrody podzielone są na dwie części: to ogród dolny w stylu angielskim oraz ogród górny w stylu francuskim – ta część zwana jest czasem salonem ogrodowym. Niegdyś ogród można powiedzieć, że stanowił część pałacu, jedynie pod chmurką. Miały tu też miejsce zwierzyńce oraz teatr z ogromną widownią. Dzisiejsze ogrody są już o wiele bardziej skromne, ale nadal budzą zachwyt. Zwiedzając ogrody, możecie natrafić na kamienne posągi, fontanny, ławki czy też kolekcję rzeźb ogrodowych. Duże wrażenie robi Pawilon pod Orłem.
Rynek Kościuszki – serce miasta z historycznym ratuszem
Rynek Kościuszki to ulica, którą koniecznie trzeba się przespacerować, będąc w Białymstoku. Zresztą nie da się jej ominąć – jest to reprezentacyjna promenada, rozciągająca się przez centrum Białegostoku.
Znajduje się tu archikatedra białostocka, budynek Ratusza oraz fontanna. Odbywają się tu także najważniejsze wydarzenia kulturalne i nie tylko – kilka lat temu Rynek przeszedł metamorfozę i od tej pory tętni życiem. Możesz urozmaicić spacer zakupami lub wizytą w jednaj z kawiarni.
Park Planty – zielona oaza w centrum Białegostoku
Chcecie uciec od miejskiego zgiełku? Idźcie na Planty! Ten najsłynniejszy park w Białymstoku to prawdziwe wytchnienie na łonie natury. Niegdyś te tereny obejmował zwierzyniec Pałacu Branickich. Z biegiem lat obszar niszczał, aż w końcu trafił w ręce Stanisława Grala i Józefa Blicharskiego, którzy nie tyle, co przywrócili parkowi dawną świetność, ale wręcz stworzyli nowy, reprezentacyjny park z pięknymi alejami, kwietnikami, sadzawkami.
Dzisiaj mieszkańcy i turyści z przyjemnością spacerują po alejach parku – czy to Aleją Zakochanych, czy też Aleją Jesionowo-Klonową. W 2024 roku w parku rozpoczęła się rewitalizacja, która ma dodać parkowi blasku – w ramach rewitalizacji powstaje sucha tężnia, plac zabaw, fontanna multimedialna oraz dywanowe kwietniki.
Sobór św. Mikołaja w Białymstoku – najstarsza cerkiew w stolicy Podlasia
Na Podlasiu znajdziecie jedne z najpiękniejszych cerkwii w Polsce – jest ich tutaj aż 150. Jednak jedna z nich jest całkiem wyjątkowa – to Sobór św. Mikołaja, będący najstarszą cerkwią w Białymstoku. Świątynia powstała w 1846 roku w stylu neoklasycystycznym.
Cerkiew mieści się w centrum miasta przy ul. Lipowej. Cerkiew otwarta jest dla zwiedzających. Dodatkowo można wziąć udział w jednej z mszy świętej odprawianej w ciągu dnia.
Muzeum Podlaskie – bogactwo zabytków aż 9 oddziałów
To prawdziwa mekka dla miłośników historii, kultury i ciekawostek na temat regionu. Muzeum powstało po wojnie około 1950 roku. Z biegiem lat zbiory muzeum rosły, a z czasem zaczęły powstawać tematyczne oddziały. Dziś jest ich aż dziewięć:
- Ratusz w Białymstoku
- Muzeum w Tykocinie
- Muzeum Ikon w Supraślu
- Muzeum Historyczne w Białymstoku
- Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy
- Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego
- Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim
- Muzeum Fotografii Wiktora Wołkowa w Turośni Kościelnej
- Muzeum Bł. Ks. Jerzego Popiełuszki w Okopach
Muzeum i jego oddziały mieści w swoich zbiorach wiekowe dziedzictwo Podlasia. Atrakcję stanowi samo zwiedzanie wystaw stałych i czasowych. Wybierzcie się tu koniecznie.
Muzeum Pamięci Sybiru – świadectwo historii i pamięci
Muzeum Pamięci Sybiru to ważne miejsce na mapie Polski, które upamiętnia setki lat cierpienia Polaków zsyłanych w głąb Rosji. Nieprzypadkowo muzeum mieści się w Białymstoku. Miasto było zajęte przez Związek Sowiecki, a co piąty mieszkaniec Białegostoku w latach 1940-1941 został zesłany na Syberię lub do Kazachstanu. Jednak historia zsyłek na Sybir sięga aż XVIII wieku, kiedy to w głąb Rosji zsyłał Polaków rosyjski car.
W muzeum oprócz interesującej wystawy można wziąć udział w ciekawych spotkaniach z Sybirakami i prelekcjach. Co roku organizowane są Weekendy Seniora z kulturą. Dla najmłodszych organizowane są warsztaty rodzinne oraz zajęcia dla grup szkolnych i zorganizowanych.
Muzeum mieści się przy ul. Węglowej i jest czynne codziennie z wyjątkiem poniedziałków. Za bilet ulgowy na wystawę stałą zapłacicie 20 zł, a za bilet normalny – 25 zł.
Białostocki Teatr Lalek – tradycja i nowoczesność w jednym
Jeśli będziecie w Białymstoku – niezależnie od tego czy macie dzieci czy nie – musicie koniecznie odwiedzić Białostocki Teatr Lalek. To jedna z nielicznych w kraju tego typu instytucji, a z pewnością jedna z najstarszych. Białostocki Teatr Lalek działa od 1953 roku i mieści się przy ulicy Kalinowskiego 1. BTL otrzymało wiele wyróżnień i zostało uznane za jedną z najlepszych scen lalkowych w Polsce.
W repertuarze znajdziecie zarówno pozycje dla najmłodszych, jak i dla adaptacje światowej literatury dla dorosłych. Znajdziecie tam niezwykłe pozycje, jak np. najnowszy kryminalny musical z muzyką na żywo – “Serial Killer Story”. W każdym sezonie teatr przygotowuje około 5 premier. Z teatrem współpracują najwybitniejsi twórcy sztuki lalkarskiej, więc możecie liczyć na przedstawienia najwyższych lotów.
Akcent Zoo – atrakcja dla dzieci i dorosłych w sercu miasta
Akcent Zoo to jedno z najbardziej nietypowych zoo w Polsce. Nie pobiera się tu opłaty za wstęp, tak jak we wszystkich ogrodach zoologicznych. Co ciekawe, obiekt jest czynny całą dobę. Ogród położony jest na terenie Parku Konstytucji 3 Maja. Zoo podzielone jest na 18 części – każdą z nich zamieszkuje inny gatunek. Jakie zwierzęta można tu spotkać? Między innymi wilki, kuce szetlandzkie, żubry, osły, jelenie, koniki polskie, daniele, rysie, żbiki, niedźwiedzie brunatne, bociany, kozy czy też kury domowe.
Szczególnie ciekawa jest historia zoo, która sięga do lat 60. ubiegłego wieku. W parku przetrzymywano małpy, lwy, pawie czy też egzotyczne żółwie. Wszystkie zwierzęta przetrzymywano tam “tymczasowo”, z nadzieją na rychłą budowę zoo z prawdziwego zdarzenia, która nigdy nie nastąpiła. W końcu miasto zdecydowało się usunąć z ogrodu egzotyczne zwierzęta, oddając je do innych ogrodów zoologicznych, a zostawiło same rodzime gatunki, które możemy podziwiać tu po dziś dzień.
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej – skansen w Białymstoku pełen tradycji
Lubicie skanseny? Wybierzcie się koniecznie do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej! To ciekawe muzeum w typie skansenu, gdzie można podziwiać liczne zabytki architektury drewnianej oraz zbiory etnograficzne z regionu Podlasia i okolic. Co można tu podziwiać?
Na terenie muzeum znajdziecie m.in:
- wiatraki-koźlaki
- kuźnię z Grodka
- leśniczówkę
- gajówkę
- chałupę białoruską
- dom drewniany z drugiej połowy XIX wieku
- remizę strażacką
- młyn wodny
W muzeum znajduje się również wiele elementów małej architektury, takiej jak krzyże, kapliczki czy studnie. To doskonała okazja, aby spędzić dzień na świeżym powietrzu i dowiedzieć się czegoś ciekawego.
Muzeum znajduje się w miejscowości Wasilków przy ul. Leśnej i czynne jest codziennie od poniedziałku do niedzieli. Za bilet spacerowy normalny zapłacicie 15 zł, a za ulgowy 8 zł – warto!
Bazylika Mniejsza św. Rocha w Białymstoku – wyjątkowy zabytek modernistyczny
Bazylika Mniejsza św. Rocha to nie tylko wspaniały zabytek sakralny, ale też symbol odzyskania przez Polskę wolności – w 2018 roku został jednym ze 100 Pomników Historii wyróżnionych z okazji stulecia odzyskania niepodległości. Kościół powstał bowiem jako wotum za wolność ojczyzny i zwycięstwo nad bolszewikami w 1920 roku.
Bazylika w stylu modernistycznym powstała na planie ośmioboku i składa się z trzech brył zwieńczonych 78-metrową wieżą. Wyjątkowa budowla została zaprojektowana przez Oskara Sosnowskiego, wybitnego architekta, dla którego było to dzieło życia.
Białostockie murale – szlakiem podlaskiego street artu
Spacerując po Białymstoku, nie sposób nie zauważyć murali zdobiących ściany budynków. To już nie tylko zwykłe grafitti, ale prawdziwa sztuka ulicy, którą można podziwiać na specjalnie wytyczonych szlakach. Mimo iż murale znajdziemy w całej Polsce, to właśnie w Białymstoku znajdują się najładniejsze, największe i najbardziej zaskakujące miejskie obrazy. Jednym z nabardziej znanych murali jest dziewczynka z konewką na budynku przy Al. Józefa Piłsudskiego 11/4.
Jeśli chcecie zobaczyć najlepsze z nich, udajcie się do informacji turystycznej albo wejdźcie na stronę miasta Białystok, gdzie znajdziecie mapę Szlaków Białostockich Murali. A jest ich naprawdę sporo. Na samym szlaku znajdziecie ich 30. Sztuka street artu w Białymstoku rozrosła się do tego stopnia, że miasto zaprasza artystów z innych miast i krajów do tworzenia malowideł na swoich ulicach. Wybierzcie się koniecznie chociaż na jeden dzień do Białegostoku i zobaczcie je wszystkie!
Co warto zobaczyć w okolicy Białegostoku? Supraśl, Krzemianka, Tykocin
Sam Białystok kryje wiele ciekawych miejscówek, ale jeśli spędzacie tu więcej czasu, to warto wybrać się również na zwiedzanie okolicy, która ma naprawdę wiele do zaoferowania. Co skrywa Suwalszczyzna? Atrakcje, które koniecznie trzeba odwiedzić, to między innymi:
Supraśl – centrum religijne, drukarskie i przemysłowe a przede wszystkim – uzdrowisko. To piękne miejsce, wypełnione zabytkowymi atrakcjami oraz przestrzenią do spędzania czasu na łonie natury. W końcu Supraśl uznawany jest za bramę do Puszczy Knyszyńskiej.
Krzemianka – to niezwykły rezerwat przyrody mieszczący się wśród źródlisk nieopodal Białegostoku (20 minut samochodem). Wiedzie przez niego drewniana kładka, która pozwala na bezpieczne podziwianie źródlisk i okolicznej przyrody.
Tykocin – niewielkie, acz urokliwe miasteczko, które słynie z ciekawej historii i pięknych zabytków. Co warto tu zobaczyć? Zamek, kirkut, muzeum Tykocina czy Kaczorowo, czyli dawną żydowską dzielnicę Tykocina. Jest tu pięknie, jest tu spokojnie. Jeśli nie lubicie tłumów turystów, to idealne miejsce na wypoczynek.
