Temperatura za oknem wciąż spada… A w saunie cały czas jest ciepło! Fiński wynalazek może być źródłem najróżniejszych dobrodziejstw – trzeba tylko wiedzieć, jak z niego korzystać. Oto nasz przewodnik po świecie gorących przyjemności
Skąd wziął się zwyczaj saunowania?
W Finlandii jest drugim najświętszym miejscem po kościele, a czas w niej spędzony nie liczy się podobno do procesu starzenia. Jeszcze całkiem niedawno była popularnym miejscem narodzin dzieci, niektórzy zaś po dziś dzień zostawiają w niej drobny poczęstunek dla niejakiego Saunatonttu, czyli małego gnoma stojącego na straży właściwego zachowania w tym miejscu. Bo korzystanie z sauny to dużo więcej niż chwila relaksu – to licząca sobie ponad 2 tys. lat kultura, która wymaga odpowiedniej etykiety.
Co daje sauna? Właściwości zdrowotne saunowania
Naukowcy wielokrotnie potwierdzali dobroczynne działanie gorących seansów zarówno na ciało, jak i na umysł. Pobyt w saunie wzmacnia odporność, usuwa toksyny, poprawia krążenie krwi, pomaga w leczeniu dolegliwości układu oddechowego, niweluje bóle i napięcia mięśniowe oraz oczyszcza i uelastycznia skórę.
I choć między bajki należy raczej włożyć przekonanie, że również odchudza, to na pewno ma spory wpływ na przemianę materii. No i co najważniejsze – wysoka temperatura uwalnia endorfiny, czyli tzw. hormony szczęścia.
Sauna sucha, sauna parowa i inne rodzaje saun
W hotelach, aquaparkach oraz instytutach SPA możemy spotkać najróżniejsze jej odmiany:
Sauna fińska jest najczęściej spotykana i charakteryzuje się wysoką temperaturą (od 70 do nawet ponad 100°C) oraz względnie niską wilgotnością, sięgającą maksymalnie 40%. Z tej przyczyny nazywana bywa również sauną suchą, choć to nie do końca to samo. Zwykle jest wyłożona drewnem, a korzysta się z niej siedząc lub leżąc na drewnianych ławeczkach, jej często spotykanym elementem są seanse polewania rozgrzanych kamieni wodą, tzw. „aufgussy”.
Łaźnia parowa, zwana również turecką, wyróżnia się z kolei bardzo wysoką wilgotnością (do 100%), przy jednoczesnej niższej temperaturze – ok. 40-55°C. Najczęściej siedzi się w niej na ceramicznych „kanapach”, a wpuszczana do środka para może być wzbogacona o aromaty ziołowe.
Sauna Infrared (IR) to nowoczesne spojrzenie na tradycyjny koncept – do wytwarzania wysokiej temperatury wykorzystuje się tu generator promieni podczerwonych, które, zamiast nagrzewać pomieszczenie, wnikają w głąb skóry. Dzięki temu można w takiej saunie przebywać dłużej, a seans jest mniej obciążający dla organizmu.
Biosauna, znana również jako sanarium, będzie idealnym rozwiązaniem dla wszystkich, którzy nie lubią lub nie mogą przebywać w tradycyjnej saunie fińskiej. Wystrój jest podobny, natomiast temperatura nieco niższa (45-65°C), zaś wilgotność większa (40-65%). Seanse często bywają wzbogacone o aromaterapię lub koloroterapię.
Laconium (łaźnia sucha) to coś pomiędzy sauną suchą a łaźnią parową – temperatura panuje tu podobna jak w tej ostatniej, natomiast wilgotność oscyluje w okolicach 15-20%. Nie uświadczymy tu pary, mamy za to podgrzewane siedziska i ściany.
Ruska bania to wschodnia odmiana sauny. Niezbędnym elementem są drewniane ściany, opalane drewnem palenisko z gorącymi kamieniami, które polewa się wodą, a także brzozowe lub dębowe witki służące do wzajemnego smagania się podczas kąpieli.
Sauna chlebowa jest bez wątpienia jedną z najbardziej niezwykłych, jakie można spotkać w ośrodkach SPA. Ciepło w drewnianym pomieszczeniu pochodzi z autentycznego pieca chlebowego – jest tam przyjemnie, nie za gorąco (maksymalnie ok. 45°C), no i smakowitym aromatom nikt nie jest w stanie się oprzeć.
Sauna chlebowa jest bez wątpienia jedną z najbardziej niezwykłych, jakie można spotkać w ośrodkach SPA. Ciepło w drewnianym pomieszczeniu pochodzi z autentycznego pieca chlebowego – jest tam przyjemnie, nie za gorąco (maksymalnie ok. 45°C), no i smakowitym aromatom nikt nie jest w stanie się oprzeć.
Jak korzystać z sauny? O tym trzeba pamiętać!
Istnieje kilka podstawowych zasad saunowego savoir-vivre’u, których znajomość pomoże nam błysnąć w gorących oparach. A zatem:
- Aby saunowanie przyniosło pożądane efekty, musimy na przemian ogrzewać i schładzać ciało. Czyli po ok. 10-15-minutowym seansie w saunie opuszczamy ją i przystępujemy do schładzania. Może to być zimny prysznic, kąpiel w lodowatej wodzie, nacieranie ciała lodem lub – co szczególnie uwielbiają Finowie – radosne tarzanie się w śniegu. Trzeba tylko pamiętać, że schładzamy się zawsze od stóp w stronę serca. Potem przez chwilę odpoczywamy, a następnie zaczynamy cały cykl jeszcze raz. I tak 3 razy.
- Do sauny wchodzimy nago, mając ze sobą tylko ręcznik, na którym siadamy lub się kładziemy. Nikt oczywiście nie zabroni nam wejść w kostiumie, jednak pamiętajmy, że w tak wysokiej temperaturze tworzywo może zwyczajnie się rozpuścić.
- Przed wejściem do sauny obowiązkowo pozbywamy się biżuterii, zegarków i jakichkolwiek innych ozdób. Dlaczego? Wystarczy wyobrazić sobie rozgrzane do 100°C kolczyki…
- Sauna bardzo korzystnie wpływa na wiele dolegliwości, ale nie mniej liczna jest lista przeciwwskazań. Znajdziemy na niej m.in. wszelkie ostre i przewlekłe infekcje, jawne lub ukryte krwawienia, niewydolność krążenia, nowotwory, padaczkę czy alkoholizm. Nie powinniśmy również korzystać z gorących seansów, gdy poprzedniego dnia przesadziliśmy z alkoholem.
- Sauna jak najbardziej jest miejscem dla dzieci. Finowie wiedzą o tym od setek lat i nikogo nie dziwi tam widok całych rodzin radośnie korzystających z uroków saunowania. Nie możemy jednak przesadzić – jeśli chcemy zabrać milusińskich do sauny, temperatura powinna być nieco niższa, a sesja krótsza. Najlepiej zacząć od 1-2 minut.
- W saunie zachowujemy się z należytą powagą. Jak w kościele – dodaliby zapewne Finowie. A zatem nie prowadzimy głośnych rozmów, nie kłócimy się, nie śpimy i nie gramy w żadne gry. To jest czas i miejsce na relaks.
Zalety korzystania z sauny, czyli jaki wpływ na zdrowie ma regularne saunowanie
Sauna to jedna z najprostszych form wspierania organizmu, której działanie opiera się na naturalnych reakcjach ciała na wysoką temperaturę. Jej właściwości i zalety wynikają przede wszystkim z intensywnego pobudzenia krążenia krwi oraz procesów termoregulacji. Regularne korzystanie z sauny sprawia, że organizm szybciej reaguje na zmiany temperatury, a sauna wpływa na cały organizm poprzez poprawę ukrwienia, lepsze dotlenienie tkanek i skuteczniejsze oczyszczenie organizmu. Dzięki temu skóra łatwiej pozbywa się toksyn, co przekłada się na widoczną poprawę jej kondycji.
Regularne seanse w saunie przynoszą szereg korzyści zdrowotnych także dla odporności. Wysoka temperatura stymuluje produkcję białych krwinek, wzmacniając odporność organizmu i pozytywnie wpływając na nasze zdrowie w okresach zwiększonej zachorowalności. Saunowanie poprawia również funkcjonowanie mięśni i stawów, zmniejsza napięcie oraz przyspiesza regenerację po wysiłku. Działa sauna sucha szczególnie intensywnie, a jej dobroczynny wpływ docenią osoby aktywne fizycznie, jak i te prowadzące siedzący tryb życia. Regularne sesje w saunie to prosty sposób, by skorzystać z dobrodziejstw sauny bez ingerencji w naturalne procesy organizmu.
Czy istnieją przeciwwskazania do korzystania z sauny?
Choć sauna działa korzystnie i przynosi szereg właściwości prozdrowotnych, nie każdy może korzystać z niej bez ograniczeń. Przeciwwskazania do korzystania z sauny obejmują przede wszystkim choroby układu krążenia, nieuregulowane nadciśnienie, niewydolność serca, ostre infekcje oraz stany zapalne. Ostrożność powinny zachować także osoby z chorobami układu oddechowego w fazie zaostrzenia, a także osoby cierpiące na zapalenia zatok w aktywnym stadium choroby.
W przypadku chorób przewlekłych, ciąży lub wątpliwości dotyczących reakcji organizmu na wysoką temperaturę, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Skonsultować się z lekarzem warto również wtedy, gdy planujemy regularne sesje w saunie i chcemy mieć pewność, że sauna wpływa korzystnie na nasze zdrowie. Prawidłowo dobrane saunowanie może przynieść korzyści dla zdrowia, ale tylko wtedy, gdy uwzględnia indywidualne możliwości organizmu.
Jak przygotować się do wizyty w saunie?
Aby działanie sauny na organizm było bezpieczne i skuteczne, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie. Wejściem do sauny należy zadbać o nawodnienie organizmu oraz unikać ciężkich posiłków i alkoholu. Przed seansami należy dokładnie umyć ciało, bez stosowania kosmetyków, które mogłyby utrudniać naturalne pocenie się skóry. Zasady korzystania z sauny zakładają także stopniowe nagrzewanie organizmu oraz uważne obserwowanie reakcji organizmu.
Po wyjściu z sauny niezwykle ważne jest schłodzenie ciała po wyjściu z sauny oraz chwila odpoczynku, która pozwala organizmowi wrócić do równowagi. Regularne sesje w saunie działają najlepiej wtedy, gdy są elementem świadomej rutyny, a nie jednorazowym impulsem. Warto korzystać z różnych form saunowania, zarówno w obiektach wellness, jak i w bardziej rozbudowanych kompleksach, takich jak termy w polsce czy najlepsze termy w europie. Dobrym wyborem są także najlepsze hotele z basenem, najlepsze aquaparki w Polsce oraz najlepsze spa w polsce, gdzie można bezpiecznie korzystać z różnych rodzajów saun, od suchej sauny fińskiej po łaźnię rzymską o niższej temperaturze.
