Czarnogóra jest jak ten znajomy, który na zdjęciach wygląda świetnie. Na żywo… jeszcze lepiej. Niewielka, a zaskakująco różnorodna. Jednego dnia można tu leniwie patrzeć na Adriatyk z kawą w dłoni, drugiego wspinać się na górski szczyt, a trzeciego zastanawiać się, jak to możliwe, że na tak małej przestrzeni zmieściło się tyle historii i krajobrazów. Nic więc dziwnego, że pytanie o atrakcje Czarnogóry wraca przed każdym urlopem jak bumerang. I słusznie, bo jest tu co odkrywać.
Co trzeba zobaczyć w Czarnogórze? Podsumowanie
- Zatoka Kotorska (Boka Kotorska): Jest to spektakularna zatoka riasowa otoczona pasmami Gór Dynarskich, takimi jak Orjen i Lovćen. Składa się z czterech zalewów połączonych wąskimi cieśninami i skrywa dziewięć wysp, w tym słynną Gospa od Škrpjela.
- Herceg Novi: Miasto portowe nazywane „miastem kwiatów” ze względu na bogatą śródziemnomorską roślinność. Słynie z licznych schodów oraz historycznych twierdz, takich jak osmańska Kanli Kula („Krwawa Wieża”), Forte Mare oraz Španjola.
- Perast: Kamienne miasteczko o bogatej historii morskiej, pełne barokowych pałaców dawnych rodów żeglarskich. Z jego brzegów można dopłynąć do jedynej sztucznie usypanej wyspy na Adriatyku – Matki Boskiej na Skale.
- Kotor: Średniowieczne miasto wpisane na listę UNESCO, otoczone masywnymi murami o długości 4,5 kilometra. Jego starówka to labirynt uliczek z cennymi zabytkami, takimi jak romańska katedra św. Tryfona i pałac Grgurina.
- Budva: Jeden z najpopularniejszych kurortów, łączący nowoczesne życie wakacyjne z historią sięgającą czasów antycznych. Starówka Budvy, odbudowana po trzęsieniach ziemi, zachwyca wenecką architekturą i Cytadelą.
- Sveti Stefan: Malownicza, skalista wyspa połączona z lądem wąską groblą, przekształcona w ekskluzywny kompleks hotelowy. W jej sąsiedztwie znajdują się plaże o charakterystycznym, różowawym piasku.
- Bar i Stary Bar: Miasto kontrastów, w którym nowoczesny port sąsiaduje z malowniczymi ruinami warownego Starego Baru. Do najważniejszych zabytków należą tam wieża zegarowa oraz turecki akwedukt.
- Ulcinj i Velika Plaža: Najbardziej wysunięte na południe miasto o orientalnym charakterze. Znajduje się tu Velika Plaža – najdłuższa piaszczysta plaża w Czarnogórze, licząca 13 kilometrów długości.
- Jezioro Szkoderskie: Największy akwen Bałkanów i park narodowy, będący siedliskiem blisko 280 gatunków ptaków, w tym rzadkich pelikanów. Rejsy po jeziorze pozwalają podziwiać wysepki z dawnymi monastyrami oraz bogatą roślinność wodną.
- Cetinje: Historyczna stolica Czarnogóry i kolebka jej kultury, położona u stóp masywu Lovćen. W mieście warto zobaczyć monaster cetyński, pałac króla Mikołaja I oraz Bilardówkę.
- Park Narodowy Lovćen: Górzysty teren z Mauzoleum Petara II Petrovicia Njegoša na szczycie Jezerski vrh. Miejsce to oferuje jedne z najbardziej spektakularnych panoram w całym kraju.
- Monastyr Ostrog: Prawosławny klasztor z XVII wieku wzniesiony w pionowej skale, będący najważniejszym ośrodkiem kultu religijnego w Czarnogórze. W głównej cerkwi spoczywają relikwie św. Bazylego Ostrogskiego.
- Park Narodowy Durmitor: Dziki obszar wpisany na listę UNESCO, charakteryzujący się wapiennymi szczytami i polodowcowymi jeziorami, takimi jak Czarne Jezioro.
- Kanion rzeki Tara: Najgłębszy kanion Europy (ponad 1300 metrów), oferujący widowiskowe widoki z mostu w Đurđevicia Tara oraz emocjonujący rafting turkusową rzeką.
Zatoka Kotorska – spektakularny fiord Adriatyku i jedno z najpiękniejszych miejsc Czarnogóry
Nie jest to fiord w ścisłym geograficznym sensie, lecz zatoka riasowa. Ale umówmy się: kiedy stoimy nad Boką i podziwiamy, jak strome zbocza schodzą prosto do wody, ostatnią rzeczą, o jakiej myślimy, jest definicja. Zatoka robi wrażenie od pierwszego spojrzenia. Jej długi, językowaty kształt głęboko wcina się w ląd, a całość tworzą 4 połączone ze sobą części: Zalew Hercegnowski, Tiwatski, Risański i Kotorski, przedzielone wąskimi cieśninami Kumborską i Verige.
Nad wodą piętrzą się pasma Gór Dynarskich – Orjen, Ledenice i Lovćen – a pomiędzy zalewami wznosi się masyw Vrmac, który wraz z półwyspami Luštica i Prevlaka nadaje zatoce jej charakterystyczną linię brzegową. W samej zatoce leży aż 9 wysp, w tym najbardziej znane Gospa od Škrpjela i Sveti Đorđe w pobliżu Perastu. Tutaj krajobraz spotyka się z historią: nad Boką leżą Kotor, Perast, Risan, Tivat i Herceg Novi. Cały region uchodzi za najważniejszy obszar turystyczny Czarnogóry. Nic dziwnego – trudno o drugie miejsce, gdzie w jednym kadrze mieszczą się średniowieczne miasta, górskie ściany, zabytki UNESCO i widoki, dla których naprawdę warto zwolnić, a najlepiej… po prostu wypłynąć w rejs.
Herceg Novi – twierdza, schody i atrakcje Czarnogóry pełne egzotycznej zieloności
Herceg Novi ma w sobie coś z miasta, które doskonale wie, gdzie zostało położone, i skrzętnie z tego korzysta. U stóp góry Orjen, tuż przy wejściu do Zatoki Kotorskiej, zaledwie kilka kilometrów od otwartego morza, wygląda jak południowa brama do całej Boki. To jeden z najchętniej odwiedzanych kurortów w kraju, ale nie taki, który opiera się wyłącznie na słońcu i plażach. Nazywane bywa „miastem kwiatów” i coś jest na rzeczy – palmy, cyprysy, drzewa cytrusowe i śródziemnomorska roślinność sprawiają, że ma bardziej egzotyczny charakter niż wiele innych miast czarnogórskiego wybrzeża. A do tego dochodzi architektoniczna mieszanka wpływów romańskich, bizantyjskich, barokowych i orientalnych, która sprawia, że spacer po mieście jest trochę jak przegląd dziejów Adriatyku.
Jego historia jest zresztą równie barwna jak panorama. Miasto założono pod koniec XIV wieku, a obecny charakter zaczęło zyskiwać w XV stuleciu za sprawą hercega Stjepana Vukčicia Kosačy, od którego wzięło swoją nazwę. Później przez Herceg Novi przetoczyli się Turcy, Hiszpanie, Wenecjanie, Austriacy i kolejne polityczne epoki Bałkanów, zostawiając po sobie twierdze, mury i kolejne warstwy tożsamości. Właśnie dlatego starówka nie jest tu jedynie ładnym tłem do zdjęć, lecz żywą kroniką miasta. Nad nią góruje potężna Kanli Kula, czyli „Krwawa Wieża”, dawna osmańska twierdza i więzienie, dziś pełniąca funkcję letniego amfiteatru. Niżej, tuż nad morzem, stoi Forte Mare, a ponad miastem wznosi się Španjola – forteca przypominająca o krótkim, ale intensywnym hiszpańskim epizodzie w historii Herceg Novi.
Samo stare miasto najlepiej poznaje się powoli, akceptując fakt, że tutaj schody są nie tyle przeszkodą, co lokalną filozofią życia. Między placami i wąskimi przejściami czekają m.in. Belavista z cerkwią św. Michała Archanioła, wieża zegarowa z XVII wieku oraz kościoły św. Hieronima i św. Leopolda. Warto wybrać się także do monastyru Savina we wschodniej części miasta.
Perast i wyspa Matki Boskiej na Skale – kamienne miasteczko z pocztówkowym widokiem na zatokę
Perast to dowód na to, że niewielkie rozmiary nie przeszkadzają mieć wielkiego stylu. Niewielkie portowe miasteczko, położone u stóp góry Kason, dokładnie naprzeciw cieśniny Verige, wygląda tak, jakby od początku zostało stworzone do podziwiania Zatoki Kotorskiej. Dziś mieszka tu zaledwie garstka ludzi, ale w XVII i XVIII wieku Perast był ważnym ośrodkiem morskim, z własnymi stoczniami, flotą i słynną szkołą żeglarską. Szkolili się tu marynarze, którzy później trafiali nawet do floty Piotra Wielkiego, a z miasta wywodzili się znani kapitanowie i admirałowie. Perast był więc mały tylko na mapie – ambicje miał zdecydowanie ponadgabarytowe.
Ślady dawnej świetności widać tu do dziś na każdym kroku. Wzdłuż nabrzeża ciągną się barokowe pałace dawnych rodów, a nad nimi wyrastają wieże i świątynie, które przypominają, że przez stulecia miasto należało do Republiki Weneckiej. Nie ma tu murów obronnych takich jak w Kotorze, ale są eleganckie fasady, kościoły. Warto zwiedzić choćby pałac Bujoviciów, gdzie mieści się muzeum poświęcone morskiej historii miasta, albo spojrzeć na pałac rodu Zmajević i wyobrazić sobie czasy, gdy Perast naprawdę żył morzem. Nawet trzęsienie ziemi z 1979 roku, które mocno dotknęło miasteczko, wcale nie odebrało mu uroku.
Najbardziej rozpoznawalnym widokiem pozostają dwie wysepki leżące tuż przy brzegu: Sveti Đorđe oraz Gospa od Škrpjela, czyli Matki Boskiej na Skale. Ta druga jest szczególna, bo to jedyna sztucznie usypana wyspa na Adriatyku, z barokowym kościołem, który stał się jednym z symboli całej Czarnogóry. Krótki rejs z Perastu to właściwie obowiązek, ale samo miasteczko też zasługuje na uwagę, nie tylko jako przystanek „przed łódką”.
Kotor – pełne atrakcji turystycznych średniowieczne stare miasto wpisane na listę UNESCO
Kotor wciąga. Najpierw widokiem, potem historią, a na końcu tym labiryntem uliczek, w których człowiek bardzo szybko przestaje sprawdzać mapę. Położony na samym krańcu Zalewu Kotorskiego, otoczony z trzech stron masywami Lovćenu, Vrmaca i Dobroty, wygląda tak, jakby góry specjalnie zrobiły mu miejsce. Już starożytni dostrzegli potencjał tego położenia. Najpierw istniała tu osada iliryjska, później grecki port handlowy, następnie rzymskie i bizantyńskie miasto, a z czasem jeden z najważniejszych ośrodków całego regionu. Przez wieki Kotor przechodził z rąk do rąk – serbskich, węgierskich, weneckich, austriackich – ale zamiast tracić charakter, tylko się wzbogacał. Dzięki temu dziś jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w południowo-wschodniej Europie.
Największą siłą Kotoru pozostaje jego stare miasto, szczelnie otulone murami, które wspinają się aż do twierdzy św. Jana wysoko nad dachami. Same fortyfikacje mają około 4,5 kilometra długości i należą do najbardziej imponujących na całym Adriatyku. W środku czeka wszystko, czego można oczekiwać od miasta z taką przeszłością: nieregularne place, wąskie przejścia, pałace dawnych rodów i świątynie różnych wyznań. Jest romańska katedra św. Tryfona, są cerkwie św. Łukasza i św. Mikołaja, są kościoły, klasztory, renesansowe bramy i pałace, w tym pałac Grgurina mieszczący dziś Muzeum Morskie Czarnogóry.
W 1979 roku Kotor mocno ucierpiał podczas trzęsienia ziemi, ale jeszcze w tym samym roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część Przyrodniczego i Kulturowo-Historycznego Regionu Kotoru. I trudno o bardziej trafną decyzję.
Budva – historyczne stare miasto i słynne plaże Riwiery Budwańskiej
Budva należy do tych miejsc, które świetnie odnajdują się w dwóch rolach naraz. Z jednej strony to jeden z najpopularniejszych kurortów nad Adriatykiem. Z drugiej – miasto z długim życiorysem, który zaczął się na długo przed erą leżaków, beach barów i wakacyjnych selfie. Leży nad samym morzem, od zaplecza osłonięta górami, wśród typowo śródziemnomorskiej roślinności, i właśnie stąd tak dobrze ogląda się panoramę całej Riwiery Budwańskiej. Dziś okolice Budvy są najbardziej skomercjalizowanym fragmentem czarnogórskiego wybrzeża, ale… w sumie trudno się dziwić.
A przeszłość ma naprawdę imponującą. Według legendy Budvę założył sam Kadmos, fenicki bohater wygnany z Teb, choć archeologia twardo stąpa po ziemi i wskazuje najpierw na osadę iliryjską, a później grecką kolonię Buthoe. Byli tu Rzymianie, Bizancjum, Słowianie, serbscy władcy, Wenecjanie, Austriacy i kolejne polityczne epoki Adriatyku. Najmocniej na wygląd miasta wpłynął okres wenecki. Wtedy starówka została otoczona murami i zyskała układ, który do dziś stanowi jej znak rozpoznawczy. Choć Budva była wielokrotnie niszczona, zwłaszcza przez trzęsienia ziemi, została odbudowana z dużą pieczołowitością.
Starówka Budvy jest zwarta, kamienna i przyjemnie gęsta od zabytków. Są tu mury, Cytadela, Muzeum Archeologiczne, kościół św. Jana Chrzciciela, najstarsza w mieście Santa Marija in Punta oraz cerkwie św. Sawy i św. Trójcy. Wszystko to zamknięte na niewielkiej przestrzeni, dzięki czemu łatwo daje się odkryć. W pobliżu czekają plaże Riwiery Budwańskiej, rejsy na wyspę św. Mikołaja i wieczorne życie, z którego miasto słynie od lat.
Sveti Stefan – malownicza wyspa, idealna dla miłośników luksusu, którą warto zobaczyć w Czarnogórze
Miejsce, które zrobiło międzynarodową karierę, zanim jeszcze na dobre rozkręciła się epoka Instagrama. Niewielka, skalista wyspa położona niedaleko Budvy, połączona z lądem wąską groblą, od lat jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych widoków w całym kraju. Właśnie dlatego tak często pojawia się na pocztówkach i okładkach przewodników. Z daleka wygląda nierealnie: skupisko kamiennych domów z czerwonymi dachami, osadzone na skale i otoczone wodą o intensywnymkolorze. Technicznie rzecz biorąc, przez groblę wyspa funkcjonuje dziś właściwie jak półwysep, ale umówmy się – romantyzm tego kadru nic na tym nie traci.
Zanim jednak Sveti Stefan stał się synonimem luksusu, był po prostu ufortyfikowaną osadą rybacką. Istniał tu już od XV wieku niewielki, obronny zespół zabudowy, a jeszcze na początku XIX stulecia mieszkało tu około 400 osób. Dopiero w latach 50. XX wieku mieszkańców przesiedlono na stały ląd, a wyspę zamieniono w ekskluzywny kompleks hotelowy. Był to pomysł tyleż śmiały, co skuteczny. Sveti Stefan szybko zaczął przyciągać elity, artystów i gwiazdy, stając się jednym z najbardziej prestiżowych adresów dawnej Jugosławii. Po trudniejszych latach związanych z rozpadem kraju miejsce odzyskało dawny blask dzięki rewitalizacji przeprowadzonej w XXI wieku. Zachowano historyczną architekturę kamiennych domów i czerwonych dachówek, ale wnętrza dostosowano do standardów pięciogwiazdkowego wypoczynku. Efekt? Stylowy kompromis między historią a bardzo wygodną teraźniejszością.
Warto przy tym pamiętać, że urok Sveti Stefan nie kończy się na samej wyspie. Wzdłuż wybrzeża ciągnie się pas wyjątkowo malowniczych plaż – Sveti Stefan, Miločer Beach i Queen’s Beach – z charakterystycznym, lekko różowawym piaskiem.
Bar – klimatyczne ruiny Starego Baru, ważny port i błogie cienie oliwnych gajów
Z jednej strony to nowoczesne, nadmorskie miasto i największy port morski w Czarnogórze, ważny węzeł komunikacyjny z połączeniami promowymi przez Adriatyk, linią kolejową z Podgoricy i Belgradu oraz trasą biegnącą wzdłuż wybrzeża. Z drugiej – Stary Bar, czyli miejsce, w którym historia nie tyle się zachowała, co została malowniczo rozpisana na kamieniu, murach i ruinach. To właśnie ten kontrast robi tu największe wrażenie. W jednym miejscu czuć ruch, portowy rytm i współczesność, w drugim – ciszę, kurz dawnych stuleci i ten rodzaj atmosfery, który każe zwolnić krok.
Stary Bar przez wieki rozwijał się jako miasto warowne, a jego dzieje sięgają bardzo głęboko – najstarsze ślady osadnictwa prowadzą aż do czasów rzymskich. Później były tu wpływy bizantyjskie, słowiańskie i osmańskie, a sam Bar przez stulecia zyskiwał znaczenie dzięki położeniu naprzeciw włoskiego Bari, od którego wzięła się jego dawna nazwa. W XVI wieku miasto zostało zajęte przez Turków, którzy wznieśli tu twierdzę, a do Czarnogóry wróciło dopiero pod koniec XIX wieku. Dziś Stary Bar uchodzi za jedno z najlepiej zachowanych dawnych miast warownych w tej części Bałkanów, choć jego obecny charakter w dużej mierze ukształtowało trzęsienie ziemi z 1979 roku. To właśnie po nim stara część została opuszczona, a ruiny zyskały ten szczególny, nieco surowy urok.
Zwiedza się je znakomicie, bo nie jest to pojedynczy zabytek, lecz rozległy, otoczony murami zespół urbanistyczny, położony na wzniesieniu i pełen budowli w różnym stanie zachowania. Wśród nich wyróżniają się m.in. kamienna wieża zegarowa z XIX wieku oraz turecki akwedukt. Wszystko razem tworzy miejsce bardzo fotogeniczne, ale też naprawdę ciekaw.
Ulcinj i Velika Plaža – najdłuższa piaszczysta plaża w Czarnogórze nad Adriatykiem
Na południu kraj robi się nieco inny. Bardziej orientalny w nastroju, bardziej miękki w świetle, bliższy Albanii i kulturowo, i geograficznie. Ulcinj ma własny temperament: starówkę na wzgórzu, historię z pirackim posmakiem i plażę, która zdaje się nie kończyć.
Velika Plaža ciągnie się przez 13 kilometrów i jest najdłuższą w kategorii najpiękniejsze plaże Czarnogóry. Piaszczysta, szeroka, przewiewna, świetna na długie spacery, sporty wodne i takie plażowanie, które nie wymaga walki o każdy metr wolnego piasku. To także mocna propozycja dla rodzin, więc hasło czarnogóra z dziećmi bardzo naturalnie prowadzi właśnie tutaj. Ulcinj warto odwiedzić także dla samej odmienności. Wciąż Czarnogóra, ale z lekko południowym twistem.
Jezioro Szkoderskie – największe jezioro Bałkanów i raj dla miłośników czarnogórskiej przyrody
Największe jezioro na całych Bałkanach, położone na granicy Czarnogóry i Albanii, przy czym większa jego część leży po stronie czarnogórskiej. Ma charakter krasowy, a jego powierzchnia wyraźnie się zmienia w zależności od pory roku i poziomu wód, co tylko dodaje mu naturalnej dynamiki. Do jeziora wpadają liczne rzeki, z których najważniejsza jest Morača, a wypływa z niego Bojana, niosąca wodę dalej ku Adriatykowi. W krajobrazie uwagę przyciągają nie tylko szerokie lustro wody i trzcinowiska, lecz także wyspy z dawnymi monastyrami, które wyglądają tak, jakby ktoś rozmieścił je tu specjalnie dla równowagi między naturą a historią.
To jednak przede wszystkim królestwo przyrody. Znaczna część czarnogórskiego fragmentu jeziora znajduje się w granicach parku narodowego, a sam akwen jest jednym z najważniejszych obszarów ptasich w Europie – odnotowano tu blisko 280 gatunków. To także jedno z nielicznych miejsc na kontynencie, gdzie spotkać można pelikany. Obok nich fruwają czaple, kormorany, ibisy czy liczne gatunki kaczek. Nic dziwnego, że północna część jeziora objęta jest ochroną. Dla turysty oznacza to jedno: najlepiej oglądać Jezioro Szkoderskie z łodzi. Rejs po jeziorze wiedzie pośród zatok, trzcin i wodnych lilii – i po prostu zapiera dech w piersiach.
Cetinje – dawna stolica Czarnogóry z klasztorem i najważniejszymi zabytkami historycznymi
Cetinje nie próbuje rywalizować z nadmorskimi kurortami o palmę pierwszeństwa, bo gra w zupełnie innej lidze. Położone u stóp masywu Lovćen, na wysokości około 650 metrów, od wieków pozostaje miejscem szczególnym – kolebką czarnogórskiej państwowości, kultury i życia religijnego. Choć formalna stolica została po wojnie przeniesiona do Podgoricy, Cetinje do dziś nosi honorowy tytuł Stolicy Czarnogóry. I czuć to niemal od razu.
Historia Cetynii zaczyna się na dobre pod koniec XV wieku, gdy Ivan Crnojević, uciekając przed ekspansją osmańską, przeniósł tu stolicę swojej władzy z bardziej narażonych terenów. Najpierw powstał dwór władcy, a chwilę później monaster, który szybko urósł do rangi najważniejszego ośrodka religijnego w kraju. Tutaj, już pod koniec XV wieku, działała drukarnia Đurđa Crnojevicia, w której wydano pierwszą książkę drukowaną cyrylicą na południowej Słowiańszczyźnie – i to zaledwie kilkadziesiąt lat po wynalazku Gutenberga. Późniejsze dzieje miasta nie były łatwe: ataki, zniszczenia i długie okresy stagnacji sprawiły, że Cetinje rozwijało się wolniej niż wiele innych ośrodków regionu. Prawdziwe odrodzenie przyszło dopiero w XIX wieku, szczególnie za rządów Piotra II Petrovicia-Niegosza, kiedy zaczęto rozbudowywać miasto i wznosić nowe reprezentacyjne budynki.
Największy rozkwit przypadł jednak na lata 1878–1918, gdy Cetinje było stolicą niepodległego Królestwa Czarnogóry. Wtedy pojawiły się tu ambasady, hotel, szpital, pałace i gmachy państwowe, które do dziś nadają miastu wyjątkowy charakter. Koniecznie trzeba zobaczyć przede wszystkim takie atrakcje i najpiękniejsze miejsca jak monaster cetyński, pałac króla Mikołaja I, dawną siedzibę władyków zwaną Bilardówką, Vladin Dom oraz Cerkiew na Ćipurze.
Park Narodowy Lovćen – górskie widoki i mauzoleum Njegoša na szczycie Jezerski vrh
Są punkty widokowe, które robią wrażenie. I są takie, przy których człowiek na chwilę zapomina, po co wyjął telefon. Lovćen należy do tej drugiej kategorii. Park Narodowy Lovćen jest ważny nie tylko krajobrazowo, ale też symbolicznie. To tutaj, na Jezerskim vrhu, znajduje się mauzoleum Petara II Petrovicia Njegoša, władcy, poety i jednej z najważniejszych postaci w historii kraju. Widok z góry obejmuje morze, góry i wnętrze lądu.
Droga na górę sama w sobie jest już atrakcją: serpentyny, przepaście, punkty widokowe i ten rodzaj panoramy, który skutecznie uczy pokory. Lovćen to miejsce, do którego warto wybrać się nie tylko dla zdjęć, ale dla perspektywy. Dosłownie i metaforycznie.
Monastyr Ostrog – zabytkowy klasztor wykuty w pionowej skale
Położony wysoko nad Równiną Bjelopavlicką, częściowo wykuty w pionowej skale, wygląda tak, jakby bardziej wyrósł z góry, niż został zbudowany ludzką ręką. To jeden z najważniejszych monasterów prawosławnych na całych Bałkanach i zarazem najczęściej odwiedzany klasztor w Czarnogórze. Założył go w XVII wieku metropolita Bazyli Ostrogski, później kanonizowany jako święty, który spędził tu ostatnie lata życia. Górna część kompleksu jest najstarsza i najbardziej spektakularna, dolna – z celami dla mnichów i młodszymi zabudowaniami – powstała później, głównie w XIX wieku. Już samo położenie sprawia, że Ostrog robi ogromne wrażenie, ale jego znaczenie nie kończy się na architekturze. To przede wszystkim ważny ośrodek kultu, do którego od lat przybywają pielgrzymi z całego regionu.
W skład monasteru wchodzą 4 cerkwie, z których najważniejsza jest częściowo wykuta w skale świątynia Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni. Obok niej znajdują się także cerkwie Krzyża Świętego, Trójcy Świętej oraz najmłodsza, poświęcona św. Stankowi. W najstarszych świątyniach zachowały się XVII-wieczne freski, a w głównej cerkwi spoczywają relikwie św. Bazylego Ostrogskiego, otaczane szczególną czcią przez wiernych. Z miejscem wiążą się też lokalne tradycje o cudotwórczym źródle i winorośli, które miały pojawić się po śmierci założyciela monasteru. Ostrog jest więc równocześnie zabytkiem, miejscem modlitwy i jednym z najmocniejszych symboli duchowej tożsamości Czarnogóry. A przy tym pozostaje miejscem, które trudno zapomnieć. W końcu nie codziennie ogląda się klasztor, który wygląda, jakby skała postanowiła zostać świątynią.
Park Narodowy Durmitor – górskie krajobrazy, jeziora polodowcowe i dzika przyroda Czarnogóry
Najcenniejsza naturalna wizytówka kraju i obszar wpisany na listę UNESCO. Znajdziecie tu wapienne szczyty, lasy, hale, głębokie doliny i jeziora polodowcowe, z których najbardziej znane jest Czarne Jezioro. To miejsce dla tych, którzy lubią szlak, chłodniejsze powietrze i krajobraz nieco bardziej dziki niż wygładzony. Durmitor nie kokietuje.
On pokazuje naturę w wersji konkretnej, miejscami surowej, ale przez to niezwykle pięknej. Jeśli ktoś mówi, że pojechał do Czarnogóry tylko dla plaż, północ kraju bardzo szybko wyprowadza go z błędu.
Kanion rzeki Tara – najgłębszy kanion Europy i jedno z najbardziej widowiskowych miejsc w kraju
Na koniec klasyk, ale klasyk z gatunku tych absolutnie obowiązkowych. Kanion rzeki Tara jest uznawany za najgłębszy w Europie i osiąga ponad 1300 metrów głębokości. Turkusowa rzeka wcina się tu w monumentalny krajobraz z taką siłą, jakby chciała wszystkim przypomnieć, kto tu naprawdę rządzi. Można poprzestać na punktach widokowych i moście w Đurđevicia Tara, ale można też pójść krok dalej i wybrać rafting. Jeśli więc plan zwiedzania Czarnogóry ma obejmować największe emocje, Tara jest pozycją obowiązkową.
Czarnogóra co zobaczyć? Najuczciwsza odpowiedź brzmi: więcej, niż początkowo zakładacie. To kraj, który świetnie sprawdza się zarówno na szybki wyjazd, jak i dłuższą podróż objazdową. Dla jednych będzie to kierunek na plażowanie i riwierę, dla innych na cerkwie, klasztory i kamienne miasta, a dla jeszcze innych na góry, parki narodowe i szlaki, po których wraca się z pamięcią pełną obrazów. I właśnie dlatego warto wybrać ten kierunek także wtedy, gdy przeglądacie zestawienia typu tanie kraje na wakacje albo układacie własną listę pod hasłem czarnogóra atrakcje czy czarnogóra gdzie na wakacje. Bo choć kraj jest niewielki, skala wrażeń pozostaje zadziwiająco duża.
