![\"rezerwat\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_rezerwat.jpg\")
<\/a>Sto lat temu nie by\u0142o tu ani jednego \u017cubra. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nasze pokolenie b\u0119dzie zna\u0142o dostojnego rogacza wy\u0142\u0105cznie z historycznych rycin. Na szcz\u0119\u015bcie sta\u0142o si\u0119 inaczej i dzi\u015b w\u015br\u00f3d drzew Puszczy Bia\u0142owieskiej biega sobie swobodnie ponad 900 osobnik\u00f3w<\/strong>. A dziesi\u0105tki tysi\u0119cy turyst\u00f3w przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu co roku, by stan\u0105\u0107 z nimi oko w oko. Ale spotkanie z pot\u0119\u017cnym ssakiem to nie wszystko, co czeka na nas w jedynym miejscu z Polski wpisanym na przyrodnicz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 listy UNESCO<\/strong>. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce Puszcza Bia\u0142owieska to ostatni naturalny ekosystem le\u015bny w Europie<\/strong> \u2013 mo\u017cna tu zatem zobaczy\u0107 las, jaki istnia\u0142 w tym samym miejscu za czas\u00f3w Mieszka I, a nawet jeszcze wcze\u015bniej. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce mi\u0119dzynarodowa organizacja ju\u017c w 1979 r. po raz pierwszy wpisa\u0142a go na swoj\u0105 list\u0119.<\/p>\nW czerwcu 2014 wpis zosta\u0142 zaktualizowany, a chroniony obszar znacznie rozszerzony<\/strong> – dzi\u015b obejmuje blisko 60 tys. hektar\u00f3w, czyli prawie ca\u0142y teren Puszczy po polskiej stronie granicy. Wcze\u015bniej by\u0142o to zaledwie 5 tys. hektar\u00f3w. Ponadto polska i bia\u0142oruska cz\u0119\u015b\u0107 kompleksu stanowi\u0105 teraz wg UNESCO nierozerwaln\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107<\/strong>. Trzeba tylko pami\u0119ta\u0107, \u017ce wst\u0119p do tych pradawnych ost\u0119p\u00f3w dozwolony jest wy\u0142\u0105cznie w towarzystwie licencjonowanego przewodnika.<\/p>\n Puszcza Bia\u0142owieska<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong>\u00a01979 (pierwszy wpis),\u00a02014 (w obecnym kszta\u0142cie)\u00a0<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong>\u00a0bo gdzie indziej nie tak \u0142atwo wytropi\u0107 \u017cubra<\/em><\/p>\n \u00a0Odpocznij od zgie\u0142ku na \u0142onie natury nawet 60% taniej \u00bb<\/a><\/p>\n Nic dziwnego, ze to w\u0142a\u015bnie tutejsze Stare Miasto<\/strong> \u2013 wraz z s\u0105siednimi dzielnicami \u2013 by\u0142o pierwszym rodzimym obiektem na li\u015bcie UNESCO<\/strong>, gdy ta powsta\u0142a w 1978 r. I do dzi\u015b pozostaje jednym z najbardziej popularnych. W\u015br\u00f3d obowi\u0105zkowych kadr\u00f3w w albumie z przechadzki po mie\u015bcie musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 m.in.: Rynek G\u0142\u00f3wny z Sukiennicami i Ratuszem, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Mariacki, Brama Floria\u0144ska, Barbakan, zamek kr\u00f3lewski oraz przesi\u0105kni\u0119ty atmosfer\u0105 kultury \u017cydowskiej Kazimierz<\/strong>. Tylko pami\u0119taj, by przed zag\u0142\u0119bieniem si\u0119 w \u015bredniowieczne uliczki wzi\u0105\u0107 g\u0142\u0119boki wdech \u2013 tutaj na ka\u017cdym kroku oddycha si\u0119 histori\u0105.<\/p>\n Stare Miasto w Krakowie<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1978<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo w \u017cadnym innym polskim mie\u015bcie nie ma tylu atrakcyjnych zabytk\u00f3w<\/em><\/p>\n \u00a0Hotele w sercu starego Krakowa ju\u017c od 119 z\u0142 za noc – sprawd\u017a \u00bb<\/a><\/p>\n Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1979<\/em><\/p>\n Dlaczego warto<\/strong>: \u017ceby nigdy wi\u0119cej nie dopu\u015bci\u0107 do czego\u015b podobnego<\/em><\/p>\n \u00a0Sprawd\u017a najlepsze oferty hoteli w okolicy do -58% \u00bb<\/a><\/p>\n Ot\u00f3\u017c jest to jedyny na ca\u0142ym \u015bwiecie przyk\u0142ad planowej i kompletnej odbudowy dawnej dzielnicy miasta<\/strong>. W ci\u0105gu 5 lat to, co by\u0142o jedn\u0105 wielk\u0105 ruin\u0105, sta\u0142o si\u0119 barwnym, t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem kompleksem architektonicznym, po kt\u00f3rym nikt by si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ce to rekonstrukcja. Renesansowe i barokowe kamieniczki wygl\u0105daj\u0105 dok\u0142adnie tak, jak dawniej<\/strong>. Gotyckie ko\u015bcio\u0142y sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, jakby sta\u0142y nienaruszone od co najmniej 500 lat. I tylko ukryta gdzie\u015b w za\u0142omie muru g\u0105sienica niemieckiego czo\u0142gu przypomina o tym, co tu si\u0119 wydarzy\u0142o.<\/p>\n Stare Miasto w Warszawie<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1980<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo mo\u017cna si\u0119 poczu\u0107 jak w czasach Canaletta \u2013 i podziwia\u0107 kunszt tych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 ten klimat odtworzy\u0107<\/em><\/p>\n \u00a0Ju\u017c dzi\u015b zacznij odkrywa\u0107 tajemnice stolicy nawet 45% taniej \u00bb<\/a><\/p>\n Stare Miasto w Zamo\u015bciu<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1992<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo niewiele jest na \u015bwiecie miast idealnych<\/em><\/p>\n \u00a0Sprawd\u017a najlepsze oferty hoteli w okolicy do -60% \u00bb<\/a><\/p>\n A przecie\u017c jest jeszcze Krzywa Wie\u017ca, ruiny zamku krzy\u017cackiego, kilka \u015bredniowiecznych spichlerzy czy ci\u0105g mur\u00f3w obronnych<\/strong>. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o doskona\u0142ych pierogach i jedynym w Polsce piwie piernikowym. Nic dziwnego, \u017ce wszystkie te skarby doceni\u0142a nie tylko komisja UNESCO, ale te\u017c czytelnicy \u201eNational Geographic\u201d, kt\u00f3rzy uznali toru\u0144ski Rynek za jedno z 30 najpi\u0119kniejszych miejsc na \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\n \u015aredniowieczny Zesp\u00f3\u0142 Miejski Torunia<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1997<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo panorama Starego Miasta z drugiej strony Wis\u0142y to 1 z 7 cud\u00f3w Polski<\/em><\/p>\n \u00a0Stylowe hotele na toru\u0144skiej Star\u00f3wce nawet 45% taniej – sprawd\u017a \u00bb<\/a><\/p>\n Otoczona grubymi murami i niezliczonymi basztami warownia powsta\u0142a na prze\u0142omie XIII i XIV wieku, a od 1309 r. rezydowa\u0142 tu Wielki Mistrz Krzy\u017cacki. I mo\u017cna przekona\u0107 si\u0119 na w\u0142asne oczy, \u017ce cieszy\u0142 si\u0119 nie lada luksusami jak na swoje czasy \u2013 dysponowa\u0142 m.in. ogrzewaniem pod\u0142ogowym, ustronn\u0105 toalet\u0105, a nawet specjalnym pomieszczeniem do pods\u0142uchiwania braci zebranych w refektarzu. Je\u015bli dodamy do tego liczne rekonstrukcje historyczne oraz pokazy z gatunku \u201e\u015bwiat\u0142o i d\u017awi\u0119k\u201d<\/strong>, wizyta w 700-letniej twierdzy nad Nogatem b\u0119dzie niezapomnianym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n Zamek Krzy\u017cacki w Malborku<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1997<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo r\u00f3wnie imponuj\u0105ce budowle w Europie mo\u017cna policzy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki<\/em><\/p>\n Sprawd\u017a najlepsze oferty hoteli w okolicy do -50% \u00bb<\/a><\/p>\n Powsta\u0142 na pocz\u0105tku XVII wieku z inicjatywy wojewody krakowskiego Miko\u0142aja Zebrzydowskiego, kt\u00f3ry pewnej nocy ujrza\u0142 pono\u0107 nad jednym z tutejszych szczyt\u00f3w 3 p\u0142on\u0105ce krzy\u017ce. Na g\u00f3rze szybko powsta\u0142 barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor, a z czasem dobudowano park pielgrzymkowy, na kt\u00f3ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 obecnie 42 kaplice<\/strong>, rozlokowane na obszarze 6 km2. Mo\u017cna go przemierza\u0107 Dr\u00f3\u017ckami Pana Jezusa lub Matki Boskiej, a \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bcie\u017cek ma ponad 5 km<\/strong>.<\/p>\n Kalwaria Zebrzydowska: manierystyczny zesp\u00f3\u0142 architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 1999<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo nie ka\u017cdy mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na podr\u00f3\u017c do Jerozolimy<\/em><\/p>\n \u00a0Sprawd\u017a najlepsze oferty hoteli w okolicy do -58% \u00bb<\/a><\/p>\n Jedyne w swoim rodzaju Ko\u015bcio\u0142y Pokoju w Jaworze, \u015awidnicy i G\u0142ogowie<\/strong>. Ten ostatni sp\u0142on\u0105\u0142 od uderzenia pioruna w po\u0142owie XVIII w., ale dwa pozosta\u0142e wci\u0105\u017c stoj\u0105, b\u0119d\u0105c obecnie najwi\u0119kszymi drewnianymi budowlami o funkcjach religijnych w Europie<\/strong>. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce ten \u015bwidnicki mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 a\u017c 7,5 tys. os\u00f3b \u2013 w tym 3 tys. na miejscach siedz\u0105cych. Obydwa zachwycaj\u0105 mistern\u0105 konstrukcj\u0105 szachulcow\u0105 i barokowym wyposa\u017ceniem<\/strong>, w kt\u00f3rym centraln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 tzw. empory \u2013 bogato zdobione lo\u017ce dla protestanckiej szlachty.<\/p>\n Ko\u015bcio\u0142y Pokoju w Jaworze i \u015awidnicy<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 2001<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:\u00a0<\/strong>bo konstrukcje z pozoru prowizoryczne przetrwa\u0142y ju\u017c prawie 400 lat \u2013 i wci\u0105\u017c robi\u0105 ogromne wra\u017cenie<\/em><\/p>\n \u00a0Sprawd\u017a najlepsze oferty hoteli w okolicy do -60% \u00bb<\/a><\/p>\n Opr\u00f3cz D\u0119bna na list\u0119 UNESCO trafi\u0142o jeszcze 5 \u015bwi\u0105ty\u0144 \u2013 w Binarowej na Pog\u00f3rzu Ci\u0119\u017ckowickim, w Bliznem i Haczowie w okolicach Krosna, w Lipnicy Murowanej k.<\/strong> Bochni oraz w S\u0119kowej k. Gorlic. Najstarsza (w Haczowie) pochodzi z ko\u0144ca XIV w., najm\u0142odszy \u2013 i najwi\u0119kszy \u2013 jest za\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142 w S\u0119kowej (ok. 1520), kt\u00f3ry z upodobaniem malowali m.in. Wyspia\u0144ski, Mehoffer czy Axentowicz. Wszystkie mog\u0105 si\u0119 pochwali\u0107 bezcennym wyposa\u017ceniem, a w niekt\u00f3rych mo\u017cna nawet odnale\u017a\u0107 \u015blady dawnych kult\u00f3w poga\u0144skich\u2026<\/p>\n Drewniane ko\u015bcio\u0142y po\u0142udniowej Ma\u0142opolski<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 2003<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107, \u017ce gotyk to nie tylko strzeliste katedry i ceglane mury<\/em><\/p>\n \u00a0Sprawd\u017a najlepsze oferty hoteli w okolicy do -58% \u00bb<\/a><\/p>\n Park Mu\u017cakowski<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 2004<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo to nie tylko pi\u0119kne krajobrazy, ale te\u017c doskona\u0142y symbol tego, co najlepsze w Unii Europejskiej<\/em><\/p>\n \u00a0Weekend w Parku Mu\u017cakowskim od 149 z\u0142 za noc – sprawd\u017a \u00bb<\/a><\/p>\n Hala Stulecia we Wroc\u0142awiu<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od:<\/strong> 2006<\/em><\/p>\n Dlaczego warto:<\/strong> bo nie ka\u017cdy potrafi z \u017celbetonu zrobi\u0107 wielk\u0105 sztuk\u0119<\/em><\/p>\n Wroc\u0142aw na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki ju\u017c od 189 z\u0142 za noc – sprawd\u017a \u00bb<\/a><\/p>\n Cho\u0107 jest starsza od tej w Wieliczce i wcale nie mniej ciekawa<\/strong> \u2013\u00a0to w\u0142a\u015bnie tutaj mo\u017cna przebiec si\u0119 po najwi\u0119kszej w Europie podziemnej komnacie<\/strong> i zje\u015b\u0107 s\u0142one paluszki w najg\u0142\u0119biej po\u0142o\u017conej restauracji na naszym globie \u2013 kopalnia soli w Bochni<\/strong> przez lata pozostawa\u0142a w cieniu bardziej znanej kole\u017canki. A\u017c do roku 2013, kiedy to zosta\u0142a wreszcie oficjalnie przyj\u0119ta do grona najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w \u015bwiata. Boche\u0144ska pere\u0142ka \u015bredniowiecznej techniki figuruje tam wsp\u00f3lnie z kopalni\u0105 w Wieliczce pod has\u0142em \u201eKr\u00f3lewskie Kopalnie Soli\u201d<\/strong>. A jako \u017ce obydwie miejscowo\u015bci dzieli zaledwie 30 km, warto odwiedzi\u0107 je za jednym zamachem. I przekona\u0107 si\u0119, \u017ce Wieliczka wcale nie ma wy\u0142\u0105czno\u015bci na solne labirynty, podziemne kaplice, a nawet s\u0142ynn\u0105 legend\u0119 o \u015bw. Kindze<\/strong>.<\/p>\n Kr\u00f3lewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni<\/strong><\/p>\n Na li\u015bcie UNESCO od<\/strong>:\u00a01978 (Wieliczka), 2013 (Bochnia)<\/em><\/p>\n Dlaczego warto<\/strong>:\u00a0bo niewiele jest na \u015bwiecie r\u00f3wnie imponuj\u0105cych podziemnych konstrukcji, a kaplica \u015bw. Kingi w Wieliczce to absolutny unikat<\/em><\/p>\n Relaks w solnym mie\u015bcie nawet 65% taniej – sprawd\u017a \u00bb<\/a><\/p>\nZe smokiem pod r\u0119k\u0119<\/b><\/h3>\n
![\"Wawel\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_karkow1.jpg\")
<\/a>Cho\u0107 bywa grubosk\u00f3rny, jest prawdziwym \u015bwiatowcem \u2013 mo\u017cna go by\u0142o spotka\u0107 m.in. w popularnym komiksie o Hellboyu. Najlepiej jednak odwiedza\u0107 go na w\u0142asnych \u015bmieciach, czyli w Smoczej Jamie u st\u00f3p Zamku na Wawelu<\/a>.<\/strong> Ch\u0119tnie pozuje do zdj\u0119\u0107, a czasem nawet z rado\u015bci zieje ogniem. Jednak spotkanie z pierwszym krakowskim celebryt\u0105, kt\u00f3rym z pewno\u015bci\u0105 jest Smok Wawelski, to zaledwie jedna z setek atrakcji czekaj\u0105cych na nas w Grodzie Kraka. Pod wzgl\u0119dem liczby zabytk\u00f3w na kilometr kwadratowy<\/strong> Krak\u00f3w zostawia bowiem w tyle jakiekolwiek inne miejsce w Polsce.<\/p>\nKu przestrodze<\/b><\/h3>\n
![\"ob\u00f3z\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_Oboz2.jpg\")
<\/a>Najwi\u0119ksze wra\u017cenie robi\u0105 w\u0142osy. W specjalnej przeszklonej gablocie jest ich podobno prawie 7 ton. Cho\u0107 min\u0119\u0142o ju\u017c blisko 70 lat, wci\u0105\u017c zachowa\u0142y oryginalne kolory. Dzi\u015b bardziej ni\u017c cokolwiek innego przypominaj\u0105 o tragicznym losie blisko 1,5 mln os\u00f3b, kt\u00f3re w czasie II wojny \u015bwiatowej trafi\u0142y do najwi\u0119kszego hitlerowskiego obozu zag\u0142ady, czyli Auschwitz-Birkenau<\/strong>. Spacerowanie mi\u0119dzy prymitywnymi barakami wi\u0119ziennymi, komorami gazowymi i szubienicami z pewno\u015bci\u0105 nie nale\u017cy do przyjemnych. Mimo to cho\u0107 raz trzeba to miejsce odwiedzi\u0107. Nigdzie indziej bowiem nie do\u015bwiadczymy w tak bolesnym stopniu okrucie\u0144stw ostatniej wojny. R\u00f3wnie\u017c dlatego o\u015bwi\u0119cimski ob\u00f3z to jedyna na \u015bwiecie pami\u0105tka po ludob\u00f3jstwie, kt\u00f3ra trafi\u0142a na list\u0119 UNESCO<\/strong>. \u017beby \u015bwiat nigdy nie zapomnia\u0142, co si\u0119 tam wydarzy\u0142o.<\/p>\nJak Feniks z popio\u0142\u00f3w<\/b><\/h3>\n
![\"Warszawa\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_Warszawa.jpg\")
<\/a>Nie jest zbyt du\u017ce, bo obejmuje tylko kilka urokliwych uliczek i placyk\u00f3w. Nie jest zabytkowe w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu, bo po zako\u0144czeniu Powstania Warszawskiego zosta\u0142o z niego nie wi\u0119cej ni\u017c 15%. Dlaczego zatem Stare Miasto w Warszawie<\/strong><\/a> od 1980 r. figuruje na li\u015bcie UNESCO? Odpowied\u017a mo\u017ce by\u0107 zaskakuj\u0105ca.<\/p>\nMiasto z g\u0142ow\u0105<\/b><\/h3>\n
![\"Zamo\u015b\u0107\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_Zamosc.jpg\")
<\/a>Umocnione bastiony to r\u0119ce i nogi, s\u0142u\u017c\u0105ce do obrony przed wrogami. Rynek Wielki to serce, a Rynek Solny i Rynek Wodny s\u0105 organami wewn\u0119trznymi. Funkcj\u0119 kr\u0119gos\u0142upa pe\u0142ni ul. Grodzka. G\u0142ow\u0105 natomiast jest stoj\u0105cy na jej ko\u0144cu pa\u0142ac Zamojskich. Wykoncypowane przez Jana Zamojskiego i postawione pocz\u0105tkowo w szczerym polu Stare Miasto w Zamo\u015bciu<\/strong><\/a> to unikalny na skal\u0119 europejsk\u0105 przyk\u0142ad realizacji projektu \u201emiasta idealnego\u201d<\/strong>. Ca\u0142y uk\u0142ad przestrzenny ma ukryty sens, maj\u0105cy odzwierciedla\u0107 budow\u0119 ludzkiego cia\u0142a. I \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 zachowa\u0142 si\u0119 w stanie niemal nienaruszonym do naszych czas\u00f3w<\/strong>. Mo\u017cemy zatem spacerowa\u0107 regularnie wytyczonymi uliczkami i przenosi\u0107 wzrok z jednej urokliwej kamieniczki na drug\u0105. Wystarczy zaledwie kilka krok\u00f3w, by przekona\u0107 si\u0119, dlaczego miasto nazywane jest \u201eper\u0142\u0105 renesansu\u201d<\/strong>. A kto nie zrobi sobie zdj\u0119cia na wspania\u0142ych wachlarzowych schodach pod Ratuszem, tak naprawd\u0119 nigdy nie by\u0142 w Zamo\u015bciu.<\/p>\nGotyckie pierniki<\/b><\/h3>\n
![\"Toru\u0144\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/copernicus_1a.jpg\")
<\/a>\u201eGotyk na dotyk\u201d \u2013 takim has\u0142em reklamuje si\u0119 Toru\u0144. I rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie tu czego dotkn\u0105\u0107. Wystarczy wpa\u015b\u0107 na kr\u00f3tki kurs pieczenia pewnego korzennego specja\u0142u do \u017bywego Muzeum Piernika<\/strong>, gdzie urobimy si\u0119 w m\u0105ce a\u017c po \u0142okcie. Ale za to wyjdziemy z w\u0142asnor\u0119cznie przyrz\u0105dzonym piernikiem w gar\u015bci. A co z gotykiem? Trafimy na\u0144 na ka\u017cdym kroku. Czy b\u0119dzie to Rynek, kt\u00f3rego uk\u0142ad nie zmieni\u0142 si\u0119 od 700 lat<\/strong>, majestatyczna katedra \u015bw. Jan\u00f3w, rodzinny dom Miko\u0142aja Kopernika, czy te\u017c niezwyk\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba, z kt\u00f3rego mo\u017cna wyruszy\u0107 w drog\u0119 do hiszpa\u0144skiego Santiago de Compostela \u2013 trzeba tylko szuka\u0107 muszli namalowanych na murach.<\/p>\nWygody Wielkiego Mistrza<\/b><\/h3>\n
![\"Malbork\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_Malbork.jpg\")
<\/a>Sze\u015b\u0107 centymetr\u00f3w. Tyle podobno zabrak\u0142o, by z najwi\u0119kszej \u015bredniowiecznej warowni ceglanej na \u015bwiecie<\/strong> zosta\u0142a kupka gruzu. Na szcz\u0119\u015bcie dla nas \u2013 W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o mia\u0142 na ten temat zapewne nieco inne zdanie \u2013 80-kilogramowa kula wystrzelona przez polskie wojska w 1411 r. nie trafi\u0142a w jedyny filar podtrzymuj\u0105cy sklepienie w Refektarzu Letnim. I zamek krzy\u017cacki w Malborku<\/strong> stoi po dzi\u015b dzie\u0144. Zwiedzanie tej monumentalnej budowli to zadanie na dobrych kilka godzin. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce ca\u0142y teren ma ponad 20 ha<\/strong>, mie\u015bci si\u0119 tam nie jeden zamek, ale trzy (Wysoki, \u015aredni i Niski), a do ich wzniesienia zu\u017cyto ponad 4,5 mln cegie\u0142<\/strong>.<\/p>\nW beskidzkiej Jerozolimie<\/b><\/h3>\n
![\"Kalwaria\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_kalwaria1.jpg\")
<\/a>Wychodzimy z Placu Rajskiego, mijamy Most Anielski, zagl\u0105damy do Ogr\u00f3jca, wspinamy si\u0119 na G\u00f3r\u0119 Oliwn\u0105, dalej mamy do pokonania jeszcze Dolin\u0119 Gehenna, G\u00f3r\u0119 Syjon, G\u00f3r\u0119 Moria, a\u017c wreszcie docieramy na Golgot\u0119. Nie jeste\u015bmy jednak w Ziemi \u015awi\u0119tej, ale w ma\u0142ym miasteczku 35 km od Krakowa<\/strong>, a zamiast palm otaczaj\u0105 nas beskidzkie \u015bwierki. To w\u0142a\u015bnie tutaj \u2013 w Kalwarii Zebrzydowskiej<\/strong> \u2013 mie\u015bci si\u0119 jeden z najbardziej niezwyk\u0142ych kompleks\u00f3w ko\u015bcielno-pielgrzymkowych na naszym kontynencie<\/strong>, w ca\u0142o\u015bci wzorowany na topografii Jerozolimy.<\/p>\nCuda z drewna i gliny<\/b><\/h3>\n
![\"ko\u015bci\u00f3\u0142\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_dolny_slask.jpg\")
<\/a>Musia\u0142y mie\u015bci\u0107 si\u0119 poza granicami miasta, jednak nie dalej ni\u017c na odleg\u0142o\u015b\u0107 strza\u0142u z armaty. Nie mog\u0142y posiada\u0107 wie\u017c, dzwon\u00f3w, ani innych atrybut\u00f3w tradycyjnych \u015bwi\u0105ty\u0144. Do ich budowy wolno by\u0142o wykorzysta\u0107 wy\u0142\u0105cznie materia\u0142y nietrwa\u0142e<\/strong> \u2013 drewno, s\u0142om\u0119, glin\u0119 i piasek \u2013 a wszystkie prace powinny zosta\u0107 zako\u0144czone w ci\u0105gu 1 roku. Takie warunki postawi\u0142 w 1648 r. katolicki cesarz Fryderyk III Habsburg, zezwalaj\u0105c pokonanym w wojnie trzydziestoletniej protestantom na wybudowanie trzech miejsc modlitwy na swym terytorium. Efekt?<\/p>\nGotyk kryty gontem<\/b><\/h3>\n
![\"Karpacz\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_kosciol.jpg\")
<\/a>Starsze s\u0105 tylko norweskie \u201estavkirke\u201d z XII i XIII wieku \u2013 takie jak s\u0142ynna \u015bwi\u0105tynia Wang w Karpaczu. Ale zabytkowe ko\u015bcio\u0142y rozsiane po ma\u0142opolskich przysi\u00f3\u0142kach<\/strong> robi\u0105 wcale nie mniejsze wra\u017cenie. Niewiele jest miejsc w Europie, gdzie oryginalna gotycka architektura w drewnianym wydaniu<\/strong> zachowa\u0142aby si\u0119 w tak doskona\u0142ym stanie. Wystarczy odwiedzi\u0107 najbardziej znany z nich wszystkich ko\u015bci\u00f3\u0142ek w D\u0119bnie<\/strong> \u2013 od prze\u0142omu XV i XVI w. niewiele si\u0119 w nim zmieni\u0142o, a wspania\u0142a polichromia z 1500 r. to najstarsze w pe\u0142ni zachowane dzie\u0142o tego typu na naszym kontynencie.<\/p>\nW raju pejza\u017cyst\u00f3w<\/b><\/h3>\n
![\"park\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_Park_Muzakowski.jpg\")
<\/a>Obraz malowany za pomoc\u0105 ro\u015blin<\/strong> \u2013 tak wyobra\u017ca\u0142 sobie za\u0142o\u017cony przez siebie park ksi\u0105\u017c\u0119 Hermann Ludwig Heinrich von P\u00fcckler-Muskau, dziedzic urokliwych teren\u00f3w po\u0142o\u017conych w okolicach \u0141\u0119knicy i Bad Muskau nad Nys\u0105 \u0141u\u017cyck\u0105<\/strong>. Swoje dzie\u0142o tworzy\u0142 przez blisko 30 lat (od roku 1815 do 1845) i w rezultacie pozostawi\u0142 dla potomnych jeden z najwi\u0119kszych i najbardziej niezwyk\u0142ych park\u00f3w krajobrazowych w Europie<\/strong>, zwany dzi\u015b Parkiem Mu\u017cakowskim. Jego niezwyk\u0142o\u015b\u0107 dodatkowo pot\u0119guje fakt, \u017ce przez \u015brodek dawnych w\u0142o\u015bci przebiega dzi\u015b granica polsko-niemiecka<\/strong>. Spacer romantycznymi alejkami b\u0119dzie zatem do\u015bwiadczeniem mi\u0119dzynarodowym, a odbudowane po wojennych zniszczeniach mosty nad Nys\u0105 maj\u0105 dzi\u015b walory nie tylko widokowe, ale r\u00f3wnie\u017c symboliczne. Opr\u00f3cz bujnej przyrody mo\u017cna w tej transgranicznej arkadii ogl\u0105da\u0107 r\u00f3wnie\u017c dawn\u0105 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105 rezydencj\u0119,<\/strong> czyli ukryty w\u015br\u00f3d zieleni renesansowy Nowy Zamek.<\/p>\n\u017belbetonowe arcydzie\u0142o<\/b><\/h3>\n
![\"Wroc\u0142aw\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_wroclaw.jpg\")
<\/a>Historia architektury to nie tylko gotyk, renesans i barok \u2013 a takie miejsca jak wroc\u0142awska Hala Stulecia dobitnie nam o tym przypominaj\u0105. Na czym polega wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tego gigantycznego gmachu otwartego w 1913 r.<\/strong>? Ot\u00f3\u017c przy budowie hali po raz pierwszy na tak\u0105 skal\u0119 zastosowano konstrukcj\u0119 \u017celbetow\u0105. Unikalno\u015b\u0107 technologii, ekspresjonistyczny charakter projektu<\/strong> oraz i\u015bcie bizantyjski rozmach \u2013 budynek ma ponad 40 m wysoko\u015bci, a nakrywaj\u0105ca go kopu\u0142a blisko 70 m \u015brednicy<\/strong> \u2013 do dzi\u015b nie maj\u0105 sobie r\u00f3wnych na \u015bwiecie. W zachwycaj\u0105cych surowym pi\u0119knem wn\u0119trzach przemawia\u0142 pruski nast\u0119pca tronu, paradowali nazi\u015bci i \u015bpiewa\u0142 Marino Marini. Mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c najwi\u0119ksze w mie\u015bcie kino, a ca\u0142kiem niedawno zacz\u0119to wystawia\u0107 monumentalne spektakle operowe. Je\u015bli za\u015b kogo\u015b przyt\u0142oczy ogrom hali, r\u00f3wnowag\u0119 znajdzie na s\u0105siedniej pergoli z multimedialn\u0105 fontann\u0105<\/strong>.<\/p>\nBochnia doceniona po latach<\/b><\/h3>\n
![\"Wieliczka\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_wieliczka1.jpg\")
<\/a><\/p>\nHistoria zakl\u0119ta w drewnie<\/b><\/h3>\n
![\"Unesco\"](\"\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/d_1_beskid1.jpg\")
<\/a><\/p>\n